درمان بیرون زدگی دیسک کمر بدون جراحی

 

فتق دیسک یک اصطلاح پزشکی وسیع است که تغییرات خاص در دیسک کمر را توصیف می کند. برای بررسی این مشکل در ابتدا لازم است خود دیسک کمر تشریح شود.

دیسک ساختاری است که بین مهره های کمر (استخوان ها) در بدن قرار دارد. دیسک مشابه یک بالش یا صفحه نرم برای استخوان عمل می کند. بخش خارجی دیسک از غضروف فیبری سخت (حلقوی) تشکیل شده که از برخورد در سه جهت مختلف تشکیل می‌‌شود.

در بخش میانی دیسک، یک هسته ژلاتینی وجود دارد (بعضی افراد ساختار دیسک را مشابه یک نان شیرینی ژله ای تشریح می کنند). در عمل دیسک حرکت استخوان ها و مهره های بدن را امکان پذیر می کند و به عنوان یک حایل و ضربه گیر بین استخوان ها فعالیت می‌نماید.

در حالت عادی، این سیستم به خوبی فعالیت لازم را انجام می‌دهد. اما زمانی که فرد دچار مشکل فتق دیسک شود، حلقه خارجی دیسک دچار فرسایش می شود و هسته ژلاتینی به خاطر این آسیب از محل خود خارج می شود.

فتق دیسک یا بیرون زدگی دیسک کمر را می توان با توجه به اندازه آن به شرح زیر طبقه بندی کرد: ورم کردن (جزئی)،  بیرون زدگی (متوسط)، خارج شدن (حاد) و جدا شدن بخش ها (هنگامی که بعضی از اجزای دیسک تجزیه می شود).

 

درمان بیرون زدگی دیسک کمر

هنگامی که دیسک محل آناتومی اصلی خود را ترک کند، می تواند دردناک شده و باعث ایجاد التهاب برای یک عصب گردد. علاوه بر این امکان تنگ شدن کانال یا مجرای نخاعی در نتیجه این شرایط وجود دارد.

در این حالت شما ممکن است درد ملایم تا شدید در گردن یا کمر خود داشته باشید، یا هیچ دردی را احساس نکنید. فتق دیسک کمر گاهی اوقات در تصویر برداری های انجام شده از ناحیه کمر افراد بدون هیچ علامت خاص قابل تشخیص است.

هنگامی که فرد دچار جدایی دیسک می‌شود و یک بخش از دیسک از ناحیه عادی قرارگیری آن خارج می شود، امکان وارد شدن فشاربرای اعصاب نخاعی یا طناب نخاعی وجود دارد.

در اصطلاح به این شرایط «رادیکولوپاتی» گفته می شود. در این حالت فشار وارد شده می تواند باعث ایجاد درد پایین کمر یا درد، بی حسی، یا  ضعیف شدن پاها شود.

نوع و محل ایجاد علائم دیسک کمر بستگی به موقعیت و مقدار فشار وارد شده به اعصاب دارد. در این رابطه می توان شرایط زیر را مشاهده کرد:

• اگر فرد در مهره های گردن دچار فتق دیسک کمر شود، ممکن است با درد، احساس سوزش، بی حسی، ضعیف شدن، یا ترکیبی از این شرایط در دست، شانه، یا گردن خود مواجه شود.

• اگر فرد در محل ستون فقرات به فتق دیسک کمر دچار شود، ممکن است با درد، احساس سوزش، بی حسی، ضعیف شدن، یا ترکیبی از این شرایط در ناحیه پشت، باسن، یا پاها مواجه شود. در اکثر موارد این علائم فقط در یک طرف بدن مشاهده می شود.

اغلب، علائم فتق دیسک با انجام فعالیت های خاص یا قرار گرفتن در بعضی شرایط تشدید می شود. اگر شما به مشکل فتق دیسک در ناحیه ستون فقرات مبتلا شدید، احتمالاً:

• درد شما ممکن است با نشستن، خم شدن، و کشیدن بدن تشدید شود.
• درد ممکن است هنگام بیدار شدن از خواب یا پس از باقی ماندن در یک موقعیت مشخص برای یک دوره طولانی تشدید شود.
• در این حالت ممکن است نیاز به تغییر وضعیت بطور مکرر وجود داشته باشد.
• در این شرایط فرد ترجیح می دهد به جای نشستن در حالت ایستاده قرار گیرد.

اگر شما به مشکل فتق دیسک در ناحیه گردن مبتلا شدید، علائم شما معمولاً با نشستن یا دراز کشیدن طولانی بطور مشخص تشدید خواهد شد. 

علت ها و دلایل بیرون زدگی دیسک کمر

فتق دیسک کمر اغلب به صورت تدریجی ایجاد می شود، و در اکثر مواقع فرسایش ایجاد شده به خاطر بالا رفتن سن، می تواند باعث از بین رفتن دیسک شود. با افزایش سن، دیسک های کمر بخشی از مایع درونی خود را از دست می دهند. این شرایط باعث کاهش انعطاف پذیری دیسک کمر و مستعد شدن آن برای فرسایش یا پارگی دیسک حتی در نتیجه یک کشش یا پیچ خوردن ناچیز می شود.

اکثر افراد نمی توانند علت دقیق ایجاد فتق دیسک کمر را تشخیص دهند. گاهی اوقات، استفاده از عضلات کمر به جای عضلات پا و ران برای بلند کردن اجسام بزرگ و سنگین می تواند باعث فتق دیسک شود و این شرایط بطور خاص باعث پیچ خوردن و حرکت دیسک در زمان بلند کردن این اجسام می شود. در موارد نادر، صدمه های احتمالی در نتیجه افتادن یا ضربه های وارد شده به کمر نیز می تواند باعث ایجاد فتق دیسک کمر شود.

در ادامه مطالعه‌ی مقاله‌ی زیر در کلینیک درد دکتر کمال موسوی به شما پیشنهاد می‌شود

راه‌های درمان کمر درد

تشخیص بیرون زدگی دیسک کمر

متخصص فیزیوتراپی از طریق انجام معاینه های خاص شامل بررسی سابقه بیماری و استفاده از ابزارهای مناسب می تواند احتمال ایجاد فتق دیسک کمر را بررسی کند. برای مثال، متخصص فیزیوتراپی در این رابطه فعالیت های زیر را انجام میدهد:

•    از شما سوالات خاص درباره محل و نوع درد، ضعف و سایر علائم مشکل خواهد پرسید.

•    از شما می خواهد بر روی یک تصویر از بدن نواحی خاص ایجاد درد، بی حسی و احساس سوزش را مشخص کنید.

•    معاینات لازم را برای بررسی قدرت و احساس عضلات انجام می دهد تا به این ترتیب میزان شدت فشار وارد شده به اعصاب را مشخص کند.

•    طرز قرار گرفتن بدن در هنگام فعالیت مثل راه رفتن، نشستن و انجام فعالیت های مختلف بدنی را بررسی می کند.

•    دامنه حرکتی ستون فقرات، دست ها و پاها را اندازه گیری می کند.

•    از آزمایش های خاص، همچون آزمایش بلند کردن پای صاف یا آزمایش بلند کردن پاهای صاف در حالت متقاطع (حالتی که پاها بر روی هم قرار گرفته است) برای کمک به تشخیص فتق دیسک استفاده می کند.

•    از درمان دستی برای ارزیابی دامنه حرکتی مفاصل و عضلات ستون فقرات استفاده می کند.

•    نیرومندی گروه های با اهمیت عضلات را بررسی می‌کند.

اگر شما دچار ضعف عضلات و از دست دادن احساس یا درد بسیار شدید هستید، آزمایش های تشخیص خاص همچون عکس برداری ام آر آی، الکترومیوگرافی، یا آزمایش هدایت عصبی ممکن است برای بررسی وضعیت شما لازم باشند.

در این حالت متخصصان فیزیوتراپی با پزشکان و سایر متخصصان سلامت بطور نزدیک کار می کنند تا به این ترتیب مطمئن شوند مشکل شما بطور دقیق تشخیص داده شده و برای درمان آن از روش های مناسب استفاده می شود.

تحقیقات انجام شده در این حوزه نشان می دهد که در اکثر موارد (که شامل ضعیف شدن عضلات یا ایجاد سطح بالای درد است)، مراقبت های محافظه کارانه همچون فیزیوتراپی دارای نتایج به نسبت بهتر در مقایسه با استفاده از روش های درمانی مبتنی بر انجام عمل جراحی هستند.

در ادامه خواندن مقاله‌ی زیر به شما پیشنهاد می‌شود 

آرتروز کمر و ستون

اگر بررسی ها و معاینات انجام شده توسط متخصص فیزیوتراپی نشان دهد هیچ علائمی از فشرده شدن عصب وجود ندارد و شما نیز علائمی از ضعیف شدن یا بی حسی عضلات در خود مشاهده نکنید، درمان را می توان بلافاصله بر روی شما آغاز کرد.

به هر حال، اگر معاینات انجام شده نشان دهند که فتق دیسک باعث وارد شدن فشار به اعصاب شده است، متخصص فیزیوتراپی در ابتدا با یک پزشک متخصص در این رابطه صحبت کرده و پس از دریافت نظر وی درمان شما را آغاز میکند.

درمان دیسک کمر  بستگی به علائم آن دارد. با توجه به اینکه اکثر موارد فتق دیسک کمر با استفاده از روش های درمان بدون جراحی دیسک کمر درمان می شوند، پزشک در ابتدا ممکن است به شما پیشنهاد دهد وضعیت خود را بطور دقیق تحت کنترل و نظارت داشته باشید.

در صورتی که با استفاده از روش های درمانی محافظه کارانه علائم مشکل بهبود پیدا کردند، آنگاه ممکن است نیازی به استفاده از سایر روش های درمانی نباشد.

به هر حال، اگر با وجود استفاده از این روش ها علائم دیسک کمر تشدید شدند، احتمالا پزشک به شما پیشنهاد می دهد از عمل جراحی برای رفع مشکل خود استفاده کنید.

دارو درمانی

داروهای مسکن درد می توانند یک راهکار درمانی موثر و کوتاه مدت برای مدیریت علائمی باشند که معمولاً با مشکل فتق دیسک در فرد مشاهده می شوند.

در بسیاری از موارد، داروهای استامینوفن یا داروهای ضد التهاب غیر استروئید (NSAIDs) می توانند تحت نظر پزشک و با توجه به دستور العمل وی برای شما مفید باشند.

علاوه بر این، بعضی بیماران ممکن است از داروهایی مثل کورتیکو استروئید، اپیوئید و داروهای ضد افسردگی طبق تجویز و نسخه پزشک برای درمان دیسک کمر خود استفاده کنند.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی اغلب دارای نقش با اهمیت در ریکاوری فتق دیسک است. این روش ها نه تنها می تواند باعث کاهش درد شود، بلکه علاوه بر این نقش کلیدی در آشنایی با شرایطی دارد که می تواند از شکل گیری آسیب دیدگی های بعدی جلوگیری کند.

امروزه تکنیک های مختلفی برای فیزیوتراپی وجود دارد. در روش های انفعالی بدن ریلکس می شود و از ماساژ عمیق بافت، گرما و سرما درمانی، تحریک الکتریکی (TENS)، و آب درمانی برای رفع مشکل بیمار استفاده می شود.

درمان دستی

درمان دستی یک روش درمانی غیر جراحی برای مشکل فتق دیسک است. درمان دستی می تواند به کاهش درد کمر و سایر علائم دیسک مزمن کمک کند. در جلسه اول، متخصص درمان دستی سابقه بیماری شما را بررسی کرده و از معاینات فیزیکی استفاده می کند. در این زمان از آزمایش های ارتوپدی و عصبی برای بیمار استفاده می شود.

تزریق اوزون

 یکی از جدیدترین روش های کم تهاجمی که در بسیاری از بیماران ،قبل از عمل جراحی و مواردیکه بیرون زدگی دیسک به میزان خفیف تا متوسط است توصیه میشود، تزریق گاز اوزون به داخل دیسک متورم شده میباشد.

در این روش که تحت بی حسی موضعی و در محل اتاق عمل، با هدایت عکس برداری انجام می‌شود، تزریق گاز اوزون موجب کاهش تورم و التهاب دیسک شده و امکان جابه جایی و کاهش فشار دیسک بر روی نخاع و نهایتا درمان درد را فراهم می‌آورد و بسیاری از بیماران را از نیاز به عمل جراحی بی نیاز می‌کند. این روش دارای کم ترین عوارض جانبی بوده و تاثیرات مفید و موثری در برخی از بیماران به همراه دارد.