نورالژی عصب سه‌ قلو

نورالژی عصب سه قلو، درد سه قلو یا نورالژی تری ژمینال سه نام یکسانی است که برای این نوع بیماری در نظر گرفته است. بیماری نورالژی عصب سه قلو دردی ناگهانی و شدید است که عصب سه قلو صورت را در برگرفته و آن‌ها را تحریک می‌کند. در واقع در این بیماری با تحریک عصبی از مغز که حس بخش‌هایی از صورت را تأمین می‌کند، باعث بروز درد شدید می‌شود. نواحی که از این بیماری رنج می‌برند شامل چشم، دندان، فک، پیشانی، بینی و در کل خود جمجمه است. درد این بیماری عصبی به حدی زیاد است که تاکنون برای آن رقیبی پیدا نشده است.

مبحث بیماری نورالژی عصب سه قلو کاملاً گسترده است؛ اما سعی کرده‌ایم تا در ادامه شما را به شناخت جامع و کلی از این بیماری برسانیم. این بیماری در حال حاضر بیشتر در افراد بالای 40 سال دیده شده است و زنان سه برابر مستعدتر از مردان در ابتلا به این بیماری و درد کشنده آن هستند.

قبل از اینکه بخواهیم بیماری نورالژی تری ژمینال را تعریف کنیم، ابتدا باید عصب سه قلو را بشناسیم. اینکه این عصب چیست و چه کاری می‌کند. سپس به سراغ بیماری آن، علائم و دلایل بروز آن خواهیم رفت.

عصب سه قلو چیست؟

برای تعریف هر نوع اصطلاح پزشکی باید دقیقاً همان جمله‌ای را بیان کرد که در خود کتاب‌های اصلی نوشته شده است. گاهی استفاده از یک واژه اشتباه می‌تواند معنا و مفهوم اصلی را غلط نشان دهد. برای همین ما هم در تعریف‌های مقاله خود چیزی خارج از متن اصلی نخواهیم گفت.

عصب سه قلو، عصب سه شاخه‌ای است که در قسمت پنجم جمجمه قرار گرفته و وظیفه آن تأمین اعصاب حسی و حرکتی است. از نظر آناتومی، این نوع عصب دارای 4 هسته بوده که نقش اصلی را اعمال حسی و حرکتی صورت و جمجمه مانند پوست و دندان ایفا می‌کند.

انتقال اطلاعات از طریق مجراهای دستگاه عصبی مرکزی در این نوع عصب تجزیه و تحلیل شده و هرگونه واکنش خلاف را با درد نشان می‌دهد. به عبارتی اگر این عصب دچار اختلال شود، باعث درد و بیماری می‌شود و برای درمان آن حتماً با یک متخصص و کلینیک درد مراجعه کرد.

این تعریف جامع و علمی است که شما در همه کتاب‌ها تقریباً همین شیوه می‌توانید پیدا کنید. در علم پزشکی، تعریف حتماً باید مستند و بر اساس دانش باشد و هیچ پزشکی حق ندارد تا از خود تعریفی را بیان کند.

نورالژی عصب سه قلو

عوامل بیماری نورالژی عصب سه قلو

اولین قدم در پزشکی تشخیص است. در واقع تشخیص درست 90 درصد راه پزشکی را شامل می‌شود. برای همین شناخت عواملی که باعث بیماری نورالژی عصب سه قلو می‌شود، باید اول از همه مورد توجه قرار بگیرد.

هر عامل تحریک کننده عصب سه قلو باعث بروز درد در آن می‌شود. بیشتر مواردی که باعث بروز بیماری درد عصب سه قلو می‌شود، شامل:

  • فشار ناشی از ضربات عروق خونی مجاور
  • فشار و عامل خارجی
  • تومورهای مغزی نزدیک عصب
  • بیماری ام اس (بیشتر افرادی که دچار بیماری ام اس هستند، چنین دردی را در صورت و جمجمه خود احساس می‌کنند.)
  • گاهی هم هیچ دلیلی پیدا نمی‌شود و در واقع علت آن ناشناخته می‌شود؛ اما هرچه هست، عصب سه قلو تحریک و باعث بروز درد شده است.

عوامل نورالژی عصب سه قلو

شناخت عوامل این نوع درد به شما در ابتلا به آن کمک می‌کند. البته باید تا حدی آن را طبیعی بدانیم و ممکن است که هر فردی دچار آن شود. به هرحال، حتماً این سؤال شما و از همه مهم‌تر افراد مبتلا خواهد بود که چه عواملی باعث بروز این نوع بیماری می‌شود. مهم‌ترین عوامل را می‌توان موارد زیر برشمرد:

  • افزایش سن
  • تصلب‌های متعدد
  • روماتویید آرتریت
  • نوعی اختلال التهابی شوگرن

در حال کلی باید گفت که این نوع بیماری اول از همه در افراد بالای 40 و بیشتر در زنان دیده می‌شود. همچنین آن‌هایی که دچار بیماری ام اس هستند، نسبت به بقیه درد بیشتری را تحمل می‌کنند.

نورالژی عصب سه قلو چه عواقب و عوارضی دارد؟

هیچ بیماری بدون عواقب و عوارض نمی‌شود. قرص‌هایی که برای درمان آن مصرف می‌کنید، عکس برداری‌ها و غیره در آخر حداقل از نظر بدنی شما را ضعیف می‌کند. متأسفانه عوارض این بیماری آن‌چنان هم خوب نیست؛ اما راه چاره‌ای هم برای گریز از آن وجود ندارد.

در این نوع بیماری، عضلات کشیده می‌شود. همین کشیدگی عضلات باعث آسیب و کشیدگی چشم و دهان شود که خود این همین مسئله درد را تشدید می‌کند. خوردن قرص‌ها به ویژه مسکن‌های مخصوص هم تا یک دوره‌ای معین درد را تسکین می‌دهد که بعد از چند روز احتمال کاهش اثر آن‌ها وجود خواهد داشت. عمل جراحی هم آخرین روش درمان است که به غیر از عوارض خودش، احتمال برگشت درد بعد از چند سال وجود خواهد داشت.

درمان نورالژی عصب سه قلو

در درمان نورالژی عصب سه قلو نمی‌توان یک روش خاصی انتخاب کرد. دلایل زیادی وجود دارد که فرد چنین درد وحشتناکی را تجربه کند. تومور می‌تواند یکی از همین عوامل باشد. وجود تومور باعث تحریک عصب سه قلو و درد آن می‌شود. تنها راه درمان آن هم عمل جراحی و برداشتن آن است. ام اس که دیگر عامل شایع است که داروهای مخصوصی برای جلوگیری و پیشگیری از آن وجود دارد.

از نظر دارویی، اولین دارو کاربامازپین است. متخصصان در صورت نداشتن دو مورد بالا، اول از همه این دارو را برای درمان شما تجویز می‌کنند. در صورتی که مصرف این دارو نتوانست درد شما را کاهش دهد، باید در دوز آن تغییری ایجاد یا از دیگر روش‌های درمانی استفاده کرد. گامانایف، رادیوفرکونسی، بلوک گانگلیون و باکلوفن دیگر روش‌های درمانی هستند که بعد از آن مورد تجویز قرار می‌گیرند.

البته عمل جراحی تجویز شده برای درمان این بیماری دکمپرسیون میکروواسکولر نام دارد. در این عمل جمجمه بیمار برداشته شده و رگی که باعث تحریک عصب سه قلو یا هر عامل دیگر تشخیص داده شده را برمی‌دارند و به جای ماده‌ای دیگر قرار داده تا تحریک آن را کمتر کنند.نکته مهم اینکه با توجه بعوارض دارویی که از داروهای ضد تشنج استفاده میشود و عوارض بالقوه عمل جراحی یکی از بهترین و ایمن ترین روشهای مدرن درمانی انجام رادیوفرکوئنسی با بی حسی موضعی و بصورت بستری سرپایی است که این روش درمانی چندین سال هست که در کلینیک تخصصی درد دکتر مو سوی با موفقیت در حال انجام میباشد.

چه فعالیتی برای پیشگیری باید انجام دهیم؟

متأسفانه تاکنون هنوز روش دقیقی برای پیشگیری از آن به وجود نیامده است. اعصاب مهم‌ترین عامل این نوروالژی عصب سه قلو است. تا جایی که می‌توانید از عوامل استرس زا یا اعصاب خرد کن دوری کنید. همچنین جلو باد مستقیم گرم یا سرد قرار نگیرید.

شروع این بیماری به صورت یکباره بوده و مدت زمان درد آن ثانیه‌ای یا دقیقه‌ای خواهد بود؛ اما احتمال بروز آن در چند مرتبه از روز وجود دارد. البته احتمال اینکه مدت زمان درد زیاد هم شود، وجود خواهد داشت. اصولاً درد در یک طرف صورت وجود دارد و با مسواک زدن، حرف زدن، جویدن، آرایش کردن و غیره تشدید خواهد شد. برای همین در هنگام بروز درد فعالیت فیزیکی صورت خود را متوقف کنید تا درد کمتری گریبان شما را بگیرد.

در حال حاضر به غیر از داروهای بالا هیچ‌گونه رژیم غذایی خاصی یا فعالیت ورزشی برای درمان آن مشخص نشده است. تنها توصیه ما این است که از عوامل استرس زا دوری کنید.

این مقاله در سایت کلینیک درد تألیف و ترجمه گردیده است.
کپی با درج لینک بلامانع است.

دردهای مزمن

گوشه ای از بیماری هایی که در این مرکز با بهره گیری از تجهیزات مدرن تحت درمان پیشرفته قرار میگیرند عبارتند از:

1-دردهای سرطانی


2-درد های بعد از اعمال جراحی(F.B.S.S)

3-دردهای شکمی،احشایی،لگنی و مقاربتی مقاوم

4-دردهای بعد از زونا(PHN)

5- درد های عضلانی،اسکلتی،اندامها و ناشی از قطع عضو

6-دردهای پای دیابتی(سمپاتکتومی رژیونال)

7-درد های عروقی اندام(سمپاتکتومی رژیونال)

8-تعریق مقاوم اندام(سمپاتکتومی رژیونال)

9-دردهای صورت و فک مقاوم

10-درد های مزمن،منتشر و مقاوم

چه چیز سبب ایجاد درد مزمن می‌شود؟

نمی توان ادعا کرد که دلیل ایجاد انواع مختلف دردهای مزمن معین است. برخی از انواع دردهای مزمن به این دلیل ایجاد می‌شوند که برخی از مواد شیمیایی مغز که عموماً باعث بهبود و متوقف ساختن برخی از دردها می‌شوند، پس از بهبودی نوعی بیماری خاص از میان می‌روند.

گاهی اوقات هم عصب های آسیب دیده می‌توانند موجب ایجاد درد شوند. اما در اکثر موارد می‌تواند بدون ایجاد هیچ گونه عامل خاصی ایجاد شود.

نشانه های درد مزمن چیست؟

علائم رایج دردهای مزمن در کلینیک درد دکتر کمال موسوی به شرح زیر می‌باشند:

دردهای عمیق که کم کم رشد می‌کنند و بنظر می‌رسد هیچ‌گاه از بین نمی‌رود.
درد‌هایی که با سوزش، و خارش خود را نمایان می‌سازند.
گرفتگی، سختی، سفتی و خشک شدگی از نشانه‌های بارز درد مزمن می‌باشد.

دردهای مزمن با چه مشکلات دیگری همراه هستند؟

اگر شما برای مدت زمان زیادی احساس درد دارید، این امر می‌تواند شما را خسته کند و باعث ایجاد افسردگی‌های سرسام آور شود.

این مسئله می‌تواند در روند نرمال زندگی اجتماعی افراد و فعالیت‌های فیزیکی روزمره شان اختلال ایجاد نماید. گاهی اوقات درد آن‌قدر شدید می‌شود که نمی‌توانید به مدرسه یا محل کار خود بروید.

گاهی اوقات استرسی شدن‌های احساسی نیز باعث بدتر شدن شرایط می‌شوند. سیستم ایمنی بدن دچار ضعف شده و سبب ایجاد عفونت یا به‌روز شدن سایر بیماری ها می‌شود.

نورالژی عصب سه قلو

بیماری مربوط به عصب سه قلو می‌باشد. این نوع سردرد که جزو شدیدترین سردردهاست به صورت حمله‌ای، ناگهانی و برق آسا در مسیر یک یا دو شاخه‌ی عصب سه قلو می‎باشد.

علت این نوع درد آسیب تدریجی عصب سه قلو است و درد ممکن است بصورت شدید و کشنده در ناحیه ی چشم‌ها، دندان ها،فکها، پیشانی و بینی دیده شود.

درد معمولا در یک سمت مشخص رخ می‌دهد. این بیماری از شدید ترین دردهای شناخته شده توسط بشر است.

روش های درمانی 

1) درمان داروئی:

در مرحله ی اول بیماران تحت درمان‌های خوراکی که عموما از داروهای ضد تشنچ (کاربامازپین و ….)استفاده می‌شود، قرار می‌گیرند.اما غالبا به واسطه‌ی شدت درد پاسخ مناسبی دریافت نمیکنند. علاوه بر این مصرف طولانی مدت این داروها دارای عوارض جانبی متعددی میباشد.

2)روش های درمانی کم تهاجمی:

امروزه روش های مدرن و کم تهاجمی جهت درمان نورالوژی عصب سه قلو بکار گرفته می‌شود که دارای تاثیرات فراوان و عوارض جانبی کم می‌باشد.

برخی از روش های درمانی که در کلینیک درد از طریق پوست انجام می‌شوند عبارتند از:

  • ریزوتومی با دستگاه رادیو فرکوئنسی
  • تزریق گلیسرول
  • فشردن با بالون 
  • گاما نایف و ….

از جمله امتیازات این روش‌های درمانی می‌توان به نیاز به بستری سرپایی کوتاه مدت، عدم نیاز به بیهوشی عمومی و دارای کمترین عوارض جانبی بودن اشاره کرد.

رادیو فرکوئنسی:

یکی از روش‌های مدرن درمانی که چندین سال است در این مرکز درمانی با موفقیت انجام شده است. انجام روش درمانی ریزوتومی عصب سه قلو از طریق پوست می‌باشد.

در این روش بیمار بصورت سرپایی در بیمارستان بستری و تحت بی حسی موضعی و با هدایت عکس برداری اشعه ی ایکس با بهره گیری از امواج رادیویی، با کمترین عوارض جانبی، عصب آسیب دیده‌ی سه قلو (گانگلیون گاسرین) تحت درمان قرار می‌گیرد.

-درمان جراحی:

در برخی موارد بیمار بصورت جراحی باز تحت ریزوتومی عصب سه قلو و فشار زدائی میکرو واسکولار قرار می‌گیرد که البته مستلزم بیهوشی عمومی و دارای عوارض جانبی جدیدتری نسبت به روش‌های کم تها

جمی می‌باشد.

سر درد و درمان‌های رایج آن

با توجه به مشکلات متعدد زندگی و پیچیده تر شدن مشکلات جوامع بشری، سردرد جزء شایع‌ترین شکایت‌هایی است که در غالب افراد رخ می‌دهد که عمدتا نیاز به درمان خاصی ندارند.

اما در مواردی بصورت شدید و غیر قابل تحمل میباشد که به درمان های خوراکی پاسخ نمی‌دهد.

انواع شایع سردرد عبارتند از:

1-میگرن

2-سردرد تنشی یا هیجانی

3-سردرد خوشه ای(کلاستر)

4-سایر علل( فشار خون بالا،تومور مغزی،عفونت،آلرژیک، عفونت دندان و…)

1-میگرن(Migraine)

میگرن جزء شایع‌ترین انواع سردرد می‌باشد. در خانمها بیشتر از آقایان رخ می‌دهد و معمولا یکطرفه می‌باشد اما ممکن است در هر نقطه ای از سر دیده شود.

سردرد ممکن است (4 تا 72) ساعت طول بکشد. معمولا بیمار قبل از شروع سردرد احساس ناخوشایندی دارد. سر درد ممکن است همراه با تهوع و استفراغ، دردهای ضربان‌دار، اختلالات بینایی و اغلب بیزاری از نور(فوتو فوبی) و صدا دارد.

 2-سردرد تنشی و هیجانی

شایع‌ترین نوع سردرد است و در غالب افراد بصورت مکرر رخ می‌دهد. معمولا سردرد پیرو هیجانات عصبی و فشارهای عاطفی رخ می‌دهد.

علت ایجاد سردرد ناشی از انقباضات عضلات سر،گردن، شانه و صورت می‌باشد که بیشتر از ناحیه ی پیشانی، گردن یا شانه شروع می‌شود و تمامی سر را فرا می‌گیرد. سردرد ممکن است 30 دقیقه تا 7 روز ادامه یابد.

اگر سردرد به همراه استفراغ، تب،تاری دید، اختلال در تکلم و یا سستی دست و پا یا اختلال هوشیاری باشد، باید جدی گرفته شده و حتی به پزشک مراجعه شود.

3-سردرد های سینوسی

عمده ی سردرد در ناحیه ی پیشانی، گونه ها، پل بینی و چشم‌ها رخ می‌دهد. سردرد ممکن است همراه با احتقان و آب‌ریزش بینی باشد. سردرد با دراز کشیدن و پایین اوردن سر و یا بعد از بیداری از خواب تشدید می‌شود.

این سردردها معمولا با درمان التهاب و عفونت سینوس ها بهبود می‌یابند.

سردرد خوشه ای(کلاستر)  

شدیدترین نوع سردرد می‌باشد. درد ممکن است در هر روز و در یک ساعت مشخص رخ دهد و روزها، هفته ها یا حتی ماه‌ها طول بکشد.

زمان شروع حمله دردی شدید و کشنده در یک طرف سر احساس می‌شود (غالبا در یک سمت مشخص)

سردرد ممکن است با آب‌ریزش بینی و چشم همان طرف همراه باشد. این نوع سردرد عموما به درمان خوراکی پاسخ مناسبی نمی‌دهد. 

رادیو فرکوئنسی که از طریق پوست و تحت بی حسی موضعی انجام می‌شود و با کمترین عوارض پاسخ خوبی به این بیماری داده می‌شود که در این مرکز با تجربیات متعدد و موفقی همراه بوده است.

 درمان سر درد و میگرن:

درمان داروئی:

با توجه به اینکه علل عمده ی سردردهای تنشی و میگرن، اضطراب و افسردگی میباشد لذا هدف درمان این بیماران بایستی معطوف به استفاده ی دراز مدت داروهای ضد اضطراب و افسردگی و مسکن‌های لازم باشد. پرهیز از تنش و استرس های عصبی و انجام تمرینات ورزشی منظم در روند درمان بیماران موثر است.

روش های درمانی مدرن سردرد و میگرن در کلینیک درد:

بسیاری از بیماران علی رغم مصرف داروهای خوراکی متنوع و متعدد، پاسخ مناسبی دریافت نمیکنند.در این مرکز با بهره گیری از روش های جدید درمانی که نتایج موفقی طی چندین سال اخیر داشته ایم، بیماران بصورت سرپایی بمدت 4 تا 8 ساعت در بیمارستان بستری می‌شوند.

در این روش درمانی بیماران بطور هم‌زمان تحت درمان پروپوفل تراپی و تزریق بوتاکس قرار گرفته و پس از توصیه های درمانی و تکمیلی لازم در طی مدت کمتر از 6 ساعت مرخص می‌گردند. این روش درمانی دارای عوارض بسیار کمی نسبت به داروهای متعدد خوراکی می‌باشد.

بیماری مربوط به عصب سه قلو می‌باشد. این نوع سردرد که جزو شدیدترین سردرد هاست به صورت حمله ای، ناگهانی و برق اسا در مسیر یک یا دو شاخه ی عصب سه قلو می‌باشد.

علت این نوع درد آسیب تدریجی عصب سه قلو است و درد ممکن است بصورت شدید و کشنده در ناحیه ی چشمها، دندان ها،فک‌ها، پیشانی و بینی دیده شود. درد معمولا در یک سمت مشخص رخ می‌دهد. این بیماری از شدید ترین دردهای شناخته شده توسط بشر است.

درمان: جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص روش‌های درمانی دکتر کمال موسوی مدرن به صفحه ی نورالژی عصب سه قلو مراجعه نمایید.

خار پاشنه پا: علت، علائم و درمان

خار پاشنه (استئوفیت یا زائده استخوانی) زائده استخوانی کوچک یا مجموعه زائده‌های استخوانی است که روی پشت یاشنه یا زیر آن ایجاد می‌شود. خار پاشنه پا می‌تواند همراه با درد یا بدون درد باشد. بیماران غالباً خار پاشنه پا را با عارضه دیگری به نام التهاب رباط کف پا (التهاب پلانتار فاسیا) اشتباه می‌گیرند که در آن، نوار بافتی کشیده شده از برجستگی کف پا تا پاشنه، یعنی همان پلانتار فاسیای ایجاد کننده قوس کف پا، ملتهب و منجر به درد کف پا و  پاشنه پا می‌شود. بسیاری از افراد هیچ‌گاه متوجه وجود خار پاشنه نمی‌شوند.

در تصاویر پرتونگاری (اشعه ایکس) حدود 70 درصد بیماران مبتلا به التهاب رباط کف پا، که همواره عارضه‌ای ناراحت کننده است، وجود خار پاشنه پا نیز  مشخص می‌شود. خار پاشنه احتمالاً هنگامی شکل می‌گیرد که بدن با ایجاد استخوان اضافی در محل ضربه و صدمه دیدن در صدد ترمیم آسیب‌های مکرر برمی‌آید. التهاب رباط کف پا معمولاً دیگر پی‌آمد چنین ضربه‌هایی است. خار پاشنه بیشتر در میان زنان و مردان میان‌سال شیوع دارد، اگرچه گروه‌های سنی دیگر نیز به این عارضه مبتلا می‌شوند که در ادامه به علائم خار پاشنه پا و درمان آن می پردازیم.

علائم و نشانه ها

از نشانه ها و علائم خار پاشنه پا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

•    شروع تدریجی درد از زیر پاشنه و انتشار آن در کف پا

•    درد و التهاب معمولاً در زیر پاشنه یا درون آن حس می‌شود.

•    درد پاشنه پا معمولاً صبح‌ها شدیدتر است، اما صرفاً در نتیجه حرکت دادن پا فروکش می‌کند و مجدداً در ساعات میانی روز یا پس از ورزش کردن شدید می‌شود.

•    کشش رباط کف پا می‌تواند به بروز درد دامن بزند.

علت ها و دلایل

التهاب رباط کف پا (پلانتار فاسیا) آسیبی ناشی از استفاده مفرط است. کشش مکرر و بیش از اندازه این رباط واقع در زیر پا التهاب و ضخیم شدن احتمالی آن و علت خار پاشنه پا  می باشد . پلانتار فاسیا در نتیجه ضخیم شدن قدرت و انعطاف‌پذیری خود را از دست می‌دهد. این اتفاق در ورزش‌هایی معمول است  که دویدن، رقصیدن یا پریدن را شامل می‌شود. به علاوه موارد زیر نیز احتمال بروز این عارضه را افزایش می‌دهد:

•  اور پرونیشن ـ دوندگان مبتلا به اور پرونیشن، چرخش رو به داخل بیش از اندازه کف پا یا صافی کف پا به طور قابل توجه، مستعد ابتلا به این عارضه هستند، چون هر چه کف پا صاف‌تر باشد،  پلانتار فاسیا بیشتر کشیده می‌شود.

زیاد بودن قوس کف پا. این عارضه در افرادی که قوس کف پایشان زیاد است نیز رواج بالایی دارد، چون کف پا خاصیت ضربه‌گیری ندارد و نمی‌تواند خود را با سطوح مختلف سازگار کند.

•سفت بودن عضله‌های ساق پا. یک از عامل‌های رایج ملتهب شدن پلانتار فاسیا سفت بودن عضله‌های ساق پا است که چرخش رو به داخل یا پرونیشن مزمن یا سریع را به دنبال دارد. پرونیشن به نوبه خود به بروز علل دیگری مانند کم یا زیاد بودن قوس کف پا دامن می‌زند.

• کفش نامناسب. پیاده‌روی طولانی مدت با کفش‌هایی که به خوبی از کف پا حمایت نمی‌کند، آسیب زننده خواهد بود و می تواند علت خار پاشنه باشد. کفش  مناسب بیمار مبتلا به به التهاب پلانتار فاسیا کفی تخت دارد، بنددار است و به خوبی از قوس کف پا حمایت می‌کند و زیر آن را پوشش می‌دهد.

• اضافه وزن. افراد دارای اضافه وزن به دلیل تأثیر اضافه وزن بر کف پا بیش از دیگران در معرض ابتلا به خار پاشنه پا قرار دارند.

•آسیب‌ دیدگی‌های پیشین. چنانچه کشیدگی پیشین پلانتار فاشیا یا آسیب دیدگی کف پا به خوبی معالجه نشده باشد، احتمال ملتهب شدن پلانتار فاسیا بالا خواهد بود.

 تشخیص

پزشک متخصص درد هنگام معاینه اطراف مفصل را با دقت بررسی می‌کند تا محل دقیق درد را مشخص کند، وی گاهی اوقات حین معاینه و لمس کف پا به وجود خار پاشنه پا پی می‌برد.

پزشک به منظور بررسی مفصل‌ها و استخوان‌ها دستور انجام پرتونگاری (اشعه ایکس) یا دیگر آزمایش‌های تصویربرداری را می‌دهد.

راه ها و روش های درمان

اگرچه التهاب رباط کف پا (پلانتار فاسیا) راه علاج منحصر به فردی ندارد، از روش‌های متعددی برای تسکین و درمان پاشنه درد ناشی از آن استفاده می‌شود.

روش‌های درمان خار پاشنه پا معمولاً به دو گروه کوتاه مدت و بلند مدت تقسیم‌بندی می‌شود. درمان خار پاشنه مؤثر بلندمدت این عارضه منوط به  اصلاح دلیل بروز آن و درمان علائم است.

درمان‌های خانگی

در درمان خانگی اولیه خار پاشنه پا توصیه می‌شود که بیمار پا را روی زمین نگذارد و برای کاهش ورم روزانه 3 تا 4 بار، هر بار به مدت 15 تا 20 دقیقه، یخ روی کف پا بگذارد.

کاهش یا تغییر فعالیت‌های ورزشی نیز می‌تواند مفید باشد. قرار دادن کفی‌های مناسب درون کفش و انجام نرمش‌های کششی نیز به تسکین درد کمک می‌کند.

داروهای غیراستروئیدی ضدالتهاب (NSAIDS)، مانند ایبوپروفن (برای مثال مورتین یا ادویل) و ناپروکسین (برای مثال الیو)، غالباً برای کاهش التهاب این رباط مصرف می‌شود.

استراحت و یخ

تا زمان تسکین کامل درد استراحت کنید. اگر مجبور به راه رفتن شدید، چون قرار دادن پا روی زمین ناراحت کننده خواهد بود، کفش ورزشی راحت بپوشید یا از چسب مخصوص استفاده کنید. پد محافظ پاشنه ژلاتینی مانند نیز در تسکین علائم مؤثر است. از یخ یا سرما درمانی برای کاهش درد و التهاب بهره بگیرید.

در صورت شدید بودن درد می‌توانید در طول 24 تا 48 ساعت نخست بروز درد، هر روز هر یک ساعت یک بار به مدت 10 دقیقه از روش سرما درمانی استفاده کنید و به تدریج همگام با برطرف شدن علائم تعداد دفعات را به 3 بار در روز کاهش دهید.

داروی ضد التهاب غیراستروئیدی

داروهایی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسین درد و التهاب  خار پاشنه پا را کاهش می‌دهد. اما مصرف یک ماه بیشتر دارو باید با مشورت و اجازه پزشک انجام شود.

ماساژ

تکنیک‌های ماساژ بافت عمیق ورزشی سفتی و فشار داخلی را کاهش می‌دهد و عضله‌های ساق پا و پلانتار فاسیا را تحت کشش قرار می‌دهد. خود بیمار نیز می‌تواند با غلتاندن یک قوطی یخ زده و سرد یا توپ پلاستیکی سفت زیر قوس کف پا عمل ماساژ را انجام دهد. 

مدالیته‌های کشش و فیزیوتراپی

مدالیته‌‌های فیزیوتراپی گوناگونی برای مدیریت موارد مقاوم التهاب پلانتار فاسیا مورد استفاده قرار می‌گیرد. پزشک معمولاً از ترکیب چند روش بهره می‌گیرد، بنابراین با قطعیت نمی‌توان بهترین مدالیته را مشخص ساخت.

تکنیک‌های کشش پیشرونده پلانتار فاسیا و کشش درونی عضله پا نتایج موفقیت‌آمیزی را در کاهش درد ناشی از خار پاشنه پا  به دست داده‌اند. ضمناً متخصص روش انجام تمرین کششی مچ و کف پا را به بیمار آموزش می‌دهد.

کشش‌های برون‌گرا یعنی حرکت‌هایی که حین تحمل وزن و افزایش آهسته طول عضله انجام می‌گیرد، برای بهبود تندینوپاتی‌های گوناگون مفید دانسته می‌شود، اما اثبات نتیجه‌بخش بودن آنها در درمان التهاب رباط کف پا نیاز به پژوهش و بررسی بیشتر دارد.

ماساژ میوفاشیال عمیق و آیونتوفورز نیز مدالیته‌های فیزیوتراپی دیگری هستند که متخصص فیزیوتراپی برای درمان این عارضه آنها را مد نظر قرار می‌دهد.

ماساژ عمیق میوفاشیال این رباط، به صورت دستی یا با استفاده از وسایل مخصوص، فرایند التیام را با افزایش جریان خون در رباط آسیب دیده شتاب می‌بخشد، البته اکثر گزارش‌های حاکی از موفقیت‌آمیز بودن این ماساژ پایه و اساس معتبری ندارد.

در آیونتوفورز پالس‌های برق جهت جذب داروی موضعی استعمال شده درون بافت نرم زیر پوست به کار برده می‌شود. در مطالعه صورت گرفته بر روی 31 بیمار، آیونتوفورز همراه با استعمال استیک اسید یا دگزامتازون تأثیر قابل قبولی بر درمان التهاب پلانتار فاسیا داشته است؛ البته تأیید قطعی این تأثیرگذاری نیاز به مطالعه بیشتر دارد. 

شاک ویو تراپی

شاک ویو تراپی عملی است که گاهی پیش از انجام جراحی باز و در صورت استمرار علائم به مدت 6 ماه یا بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد. در این جراحی هیچ برشی ایجاد نمی‌شود، بلکه از موج شوکی با شدت بالا برای تحریک التیام یافتن پلانتار فاسیا استفاده می‌شود.

الکتروتراپی

الکتروتراپی نیز مانند اولتراسوند یا لیزر به تسکین علائم خار پاشنه پا کمک می‌کند. در اولتراسوند امواج صوتی با فرکانس بالا با نفوذ در بافت‌های عمیق تأثیر میکرو ماساژ ایجاد می‌کند.

در درمان با لیزر نیز پرتو نوری با شدت بالا به ناحیه‌های دردناک فرستاده می‌شود. شاک ویو تراپی نیز درمانی کارآمد به شمار می‌رود.

تزریق

در شماری از موارد از تزریق کورتیکواستروئید در کنار دیگر روش‌های درمانی بهره گرفته می‌شود، البته برخی به دلیل افزایش احتمال پاره شدن و از بین رفتن لایه پوشش دهنده چربی زیر پاشنه چندان موفق این تزریق نیستند.

داروی استروئیدی ضدالتهاب به طور مستقیم درون بافت اطراف پاشنه تزریق می‌شود. این تزریق معمولاً موفقیت‌آمیز است، بااین حال اگر تعداد دفعات تزریق زیاد باشد، بیمار به عوارض دیگری مانند کوچک شدن لایه چربی زیر پاشنه دچار خواهد شد که استفاده از کفی را ضروری خواهد ساخت. از بین رفتن این لایه چربی تشدید درد یا حتی در موارد نادر پارگی پلانتار فاسیا را به دنبال خواهد داشت.

فیزیوتراپی

متخصص فیزیوتراپی تمرین‌هایی را برای کشش پلانتار فاسیا و تاندون آشیل و همچنین تقویت عضله‌های پایین پا آموزش می‌دهد که موجب پایداری مچ و پاشنه می‌شود. همچنین متخصص نحوه استفاده از چسب ورزشی مخصوص برای حمایت از کف پا را به بیمار نشان می‌دهد.

اسپلینت شبانه

پزشک یا متخصص فیزیوتراپی گاهی از بیمار می‌خواهد تا برای کشش ساق پا و قوس کف پا در هنگام خواب از اسپلینت شبانه استفاده کند. این اسپلینت در طول شب تاندون آشیل و پلانتار فاسیا را در حالت افزایش طول قرار می‌دهد و کشش را تسهیل می‌کند.

کفش طبی

پزشک به منظور توزیع متناسب‌تر فشار استفاده از کفی یا حمایت کننده‌های قوس کف پا (ارتوز)، که برای هر بیمار به صورت سفارشی ساخته می‌شود، و کفش طبی آماده و قابل تهیه از مراکز مشخص را تجویز می‌کند.

عمل جراحی

انجام عمل جراحی خار پاشنه پا در صورت برطرف نشدن علائم ضرورت می‌یابد، اگرچه جراحی بیشتر برای بیمارانی کاربرد دارد که به دلیل افزایش قوس کف پا و منعطف نبودن آن، رباط کف پایشان کوتاه شده است. زر

ط

علت درد قوس کف پا و درمان آن

به منظور بررسی بیشتر، محل دقیق درد کف پا را مشخص و آن را به دقت معاینه کنید. درد گودی کف پا دیگر ناحیه‌های کف پا را نیز تحت تأثیر قرار  می‌دهد.

  1. قسمت برجسته کف پا
  2. پاشنه

علت

از علل درد کف پا میتوان گفت کف پا از استخوان‌های مچ پایی (تارسال) و استخوان‌های کف پا (متاتارسال) و همچنین رباط‌ها (لیگامان‌ ها) و تاندون‌ های حمایت کننده تشکیل می‌شود. سر یکی از انگشتان پا را بگیرید و آن استخوان را تا وسط پا دنبال کنید تا در نهایت به استخوان کف پا برسید. این 55 استخوان کف پای (متاتارسال) متصل به انگشتان پا این امکان را برای ما فراهم می‌آورد تا با توزیع یکسان وزن جهت حفظ تعادل بتوانیم بایستیم، راه برویم و بدویم. چسبیده به استخوان‌های متاتارسال، در نزدیکی انتهای کف پا هفت استخوان تارسال (مچ پایی) قرار دارد. استخوان‌های تارسال و متارسال در کنار یکدیگرقوس کف پا را شکل می‌دهند. اکثر دردهای کف پا ناشی از فشار و یا التهاب فاسیای پلنتار (رباط طولانیدر کف پا) می‌باشد. این بیماری به عنوان التهاب پلانتار شناخته شده است و گاهی اوقات با بروز خار پاشنه در ارتباط است.

از آنجایی که سراسر کف پا، از جمله داخل کف پا، دارای قوس است، این قسمت از بدن انحناء مشخصی دارد.

گودی کف پا در موارد زیر به ما کمک می‌کند:

  • جذب فشار
  • پایدار ساختن بدن هنگام ایستادن، راه رفتن و دویدن
  • امکان‌پذیر ساختن راه رفتن روی سطوح ناهموار و شیبدار

تاندون تیبیالیس خلفی یکی از ساختارهای مهم متصل به قوس کف پا محسوب می‌شود. این عضله از پشت استخوان ساق پا شروع می‌شود، در امتداد داخل مچ پا ادامه می‌یابد و به چند استخوان مچ پایی (تارسال) درون قوس کف پا متصل می‌شود. این تاندون نقش مهمی در حمایت از قوس کف پا و حفظ سلامت آن در طول فعالیت‌های روزانه ایفاء می‌کند.

هرگاه یکی از این تاندون‌ها، رباط‌ها و استخوان‌های مرتبط با کف پا ضعیف شود یا به دلیل استفاده مفرط، فعالیت بیش از اندازه یا فرسایش ناشی از افزایش سن ضعیف شود، درد در قوس کف پا بروز خواهد یافت.

اگر از زیر به کف پای یک فرد بزرگسال نگاهی بیندازید، متوجه یک منحنی رو به بالا در وسط کف پای او می‌شوید که اصطلاحاً به آن قوس کف پا گفته می‌شود. در واقع این تاندون‌ها هستند که این قوس را شکل می‌دهند، یعنی اگر همه‌ی تاندون‌ها به میزان لازم به سمت داخل کشیده شوند، کف پا ، قوس متعادل و انحنای طبیعی خود  را پیدا می‌کند، ولی اگر تاندون‌ها به طور صحیح و به میزان لازم با هم کشیده نشوند، یا این قوس کم می‌شود و یا اصلاً قوسی به‌وجود نمی‌آید، که به این حالت افتادگی قوس پا یا اصطلاحاً صافی کف پا گفته می‌شود.

رشته‌های پیوندی کف پا، طناب‌های پیوندی ضخیمی هستند که از بافت پیوندی زیر سطح استخوان پاشنه پا شروع شده و در کف پا به سمت پنجه‌ها امتداد می‌یابند. رشته‌های پیوندی کف پا موجب قوس کف پا می‌شوند. هرگاه این رشته‌ها ملتهب ‌شوند یا در آن‌ها پارگی‌های ریز زیاد شود، به آن التهاب رشته‌های پیوندی کف پا گفته می‌شود.

هنگامی‌که التهاب رشته‌های پیوندی کف پا طولانی ‌شود یا آسیب ادامه یابد، بدن بافت نرمی را که ضعیف و آسیب دیده است با استخوان ترمیم می‌کند و ایجاد خار پاشنه مینماید . خار پاشنه پا یکی از دلایل اصلی درد پاشنه است. خار پاشنه استخوان رشد کرده‌ای است که به استخوان پاشنه چسبیده است و در قوس کف پا رشد می‌کند. میزان موفقیت دردرمان خار پاشنه بسیار زیاد است.

اگر فکر می‌کنید کف پایتان درد می‌کند، آزمایش ساده زیر را انجام دهید:

  1. کف پا را مرطوب کنید.
  2. در حالت طبیعی روی سطح صافی، مانند روزنامه یا پیاده‌رو، بایستید که بتوانید روی آن اثر یا رد پایتان را ببینید.
  3. کنار بروید و رد به جا مانده از پای مرطوبتان را بررسی کنید.

دیده شدن تمام کف پا در رد پا بیانگر کم بودن قوس کف پا است. صاف بودن قوس کف پا یا کم بودن آن در کنار درد در کف پا گاهی اوقات نشان دهنده ابتلا به عارضه‌های پیشرونده‌ای مانند صافی کف پا، التهاب آرنگ کف پا (التهاب پلانتار فاسیا) و پرونیشن شدید است.

چنانچه قوس کف پا طبیعی باشد، انحناء داخلی کف پا در رد پا به چشم نخواهد خورد. البته گاهی حتی در صورت طبیعی بودن قوس کف پا، درد در ناحیه کف پا احساس می‌شود.

اگر در رد پا هیچ چیز به جز پاشنه و بالای پا در نزدیکی انگشتان دیده نشود، معنای آن زیاد بودن قوس کف پا خواهد بود. در این صورت می‌توان گفت که درد در کف پا احتمالاً از متمرکز شدن وزن روی پاشنه و برجستگی کف پا ناشی می‌شود. پی‌آمد این توزیع نامتناسب وزن، ضربه‌گیری نامناسب و بروز درد شدید در کف پا است.

علاوه بر تعیین اثر میزان قوس کف پا بر درد کف پا، از خود بپرسید که آیا:

  • در پشت یا داخل استخوان مچ پا احساس درد می‌کنید یا خیر؟
  • درد فوق هنگام راه رفتن، دویدن یا ایستادن تشدید می‌شود یا خیر؟

درد کف پا گاهی اوقات علامت ابتلا به بیماری مزمن خاص‌تر کف پا است. در ادامه این مقاله بیماری‌هایی را نام می‌بریم که هر یک می‌تواند علت درد کف پا باشد.

  • التهاب آرنگ کف پا (التهاب پلانتار فاسیا)
  • پرونیشن شدید
  • صاف بودن کف پا

اگر احتمال وجود هیچ یک از عارضه‌های فوق در میان نبود، امکان دارد به عارضه‌ای موسوم به اختلال عملکرد تاندون تیبیال خلفی (PTTD) دچار شده باشید. زمانی که این تاندون ضعیف شود یا بیش از حد از آن کار کشیده شود، گونه‌ای درد کف پا بروز می‌یابد که به پلانتار فاسیا (نوار بافت پیوندی کشیده شده از پاشنه تا برجستگی کف پا) فشار می‌آورد، باعث خستگی تدریجی کف پا می‌شود و میزان حمایت تاندون تیبیالیس خلفی از کف پا را کاهش می‌دهد.

تشخیص

پزشک متخصص درد هنگام معاینه متوجه وجود موارد زیر خواهد شد:

  • درد و یا التهاب کف پا
  • صاف بودن کف پا یا زیاد بودن قوس کف پا
  • قرمزی یا ورم جزیی کف پا
  • سفتی یا خشکی کف پا

پزشک گاهی به منظور تشخیص افتراقی و از میدان حدس خارج کردن عارضه‌های دیگر دستور انجام پرتونگاری (اشعه ایکس) می‌دهد.

مسائل مهم مرتبط با درد کف پا

درد کف پا را جدی بگیرید و در درمان آن اهمال نکنید؛ چون کف پا و قوس آن وزن کل بدن را تحمل می‌کند، درد این ناحیه بر دیگر بخش‌های پا، مچ، زانو، پا، کمر و پشت بدن نیز تأثیر می‌گذارد.

درد کف پا بیماری پیشرونده‌ای است که در ابتلا به عارضه‌های مزمن جدی‌تری مانند موارد زیر نقش دارد:

  • التهاب آرنگ کف پا
  • صافی کف پا
  • درد کمر و مفصل ران
  • زانو درد
  • التهاب تاندون آشیل
  • درد جلوی ساق پا (شین اسپلینت)
  • شکستگی فشاری
  • انگشت چکشی
  • درد پاشنه
  • پینه پا
  • جمع شدن پنجه و فشردگی انگشتان پا و احساس درد زیر انگشتان پا
  • نوروم مورتون (بزرگ و برجسته شدن عصبی که از کف پا عبور می‌کند و به انگشتان می‌رود.)
  • درد پا و کف پا
  • از بین رفتن لایه محافظ کف پا
  • درد برجستگی کف پا

راه ها و روش های درمان

با بهره‌گیری از روش های درمان درد کف  پا  در زیر می توان درد را تسکین داد و از بروز مجدد آن و ایجاد مشکل جلوگیری کرد.

ارتز و کفی

جهت بهبود بخشیدن به حمایت از کف پا و پایداری پاشنه پا استفاده از ارتز یا کفی می تواند بسیار مؤثر باشد و از فشار روی تاندون تیبیالیس خلفی بکاهید.

حمایت کننده (ساپورت) کف پا

ساپورت‌های مخصوص کف پا در کاهش درد و ناراحتی موثرند. البته از آنجایی که شکل و ارتفاع ساپورت باید متناسب با نوع و ارتفاع قوس کف پا باشد، حتماً پیش از تهیه نوع قوس کف پا (کم، متوسط یا زیاد) را به درستی تعیین کنید.

تقویت عضلات

تمرین‌های مخصوص تقویت عضله تیبیالیس خلفی و کشش تاندون آشیل را انجام دهید. این دو عضله نقشی کلیدی در کاهش درد و پرونیشن احتمالی پا دارند.

کفش مناسب

کفش و کفی آن با توجه به سبک زندگی فردی باید هم مناسب فعالیت‌های روزانه (مانند وظایف شغلی) و هم مناسب فعالیت‌های شدیدتری مانند دویدن یا انواع ورزش‌ها باشد.

استفاده از محافظ (اسپلینت) شبانه

محافظ‌ شبانه با نگه داشتن عضلات در موقعیت مناسب و تقویت آنها در زمان استراحت فشار روی قوس کف پا را کاهش می‌دهد.

سرما درمانی

ماساژ کف پا، بستن و انواع روش‌های سرما درمانی به کاهش درد و ناراحتی کمک می‌کند.

نرمش و حرکت‌های اصلاحی

پزشک گاهی برای افزایش قدرت و پایداری ناحیه آسیب دیده و همچنین اصلاح عضله‌های فاقد تعادل دستور انجام نرمش و حرکت‌هایی معین می‌دهد. حرکت‌های مخصوص افزایش انعطاف‌پذیری طول عضله را افزایش می‌دهد یا آن را در حد مناسب نگه می‌دارد. انعطاف‌پذیری بیشتر به معنای داشتن عضله‌ای قوی‌تر است که احتمال آسیب دیدن آن کمتر است.

نرمش با غلتاندن توپ گلف: روی صندلی بنشینید و توپ گلف را زیر برجستگی کف پای راست قرار دهید. توپ گلف را با کف پا به گونه‌ای بغلتانید که در امتداد کف پا از برجستگی کف پا تا پاشنه حرکت کند. این حرکت را 22 دقیقه ادامه دهید، باید در سراسر کف پا احساس مالش داشته باشید.

سعی کنید توپ را رو به بالا و پایین و به صورت دایره‌ای حرکت دهید تا اثر مالش افزایش یابد. این حرکت را 2 دقیقه برای پای چپ تکرار کنید.

پیشگیری

عضله‌های ساق پا، تاندون آشیل و مچ پا را همواره منعطف نگه دارید تا از ابتلا به التهاب آرنگ کف پا (التهاب پلانتار فاسیا) جلوگیری کرده باشید. حرکت کششی پلانتار فاسیا را هر روز صبح پیش از پایین آمدن از تخت انجام دهید. انجام فعالیت‌هایی با شدت متوسط نیز مفید است.

درد مچ دست : علت و درمان

اگر مچ دست شما پیچ خورده یا دچار کشیدگی تاندون دست شده است، با استفاده از اسپلینت می توان از تاندون یا رباط آسیب دیده تا زمان بهبود آن  حفاظت کرد. اپلینت ها می تواند بطور خاص در مواردی مفید باشند که آسیب دیدگی به خاطر انجام حرکت های تکراری ایجاد شده باشد.

درد مچ دست یکی از مشکلاتی است که بسیاری از افراد از آن شکایت می‌کنند. این درد معمولاً در نتیجه رگ به رگ شدن، نیمه در رفتگی و ترک خوردن استخوان در نتیجه آسیب های وارد شده ایجاد می‌شود. با این وجود درد مچ دست می تواند در نتیجه مشکلات بلند مدت همچون فشار مداوم، آرتروز، وسندروم تونل کارپال نیز ایجاد شود. به خاطر اینکه بسیاری از فاکتورها می توانند بر درد مچ دست تاثیر داشته باشند، تشخیص دقیق علت اصلی مشکل گاهی اوقات می تواند دشوار و سخت باشد. به هر حال، تشخیص دقیق علت درد مچ دست برای درمان مناسب این مشکل از اهمیت خاص برخوردار است.

علائم و نشانه ها

علائم اصلی درد مچ دست به شرح زیر هستند:
•    درد
•    ورم
•    ایجاد حساسیت و گرما اطراف محل آسیب دیده
•    احساس صدا یا پارگی در مچ دست
•    کبودی

علت ها و دلایل

برخی از علل درد مچ دست شامل موارد زیر هستند:

سندروم تونل کارپال

یکی از علت های درد مچ دست ابتلا به سندروم تونل کارپال است. در این حالت فرد ممکن است احساس درد، سوزش، بی حسی، یا خارش در ناحیه کف دست،  مچ، شست، یا انگشتان داشته باشد. به این ترتیب عضلات شست می تواند ضعیف شده و گرفتن اجسام دشوار می شود. علاوه بر این در این شرایط درد ممکن است به سمت آرنج کشیده شود.

سندروم تونل کارپال زمانی ایجاد می شود که عصب میانی مچ دست به خاطر ورم تحت فشار قرار گیرد. این عصب مسئولیت انتقال احساس و حرکت بخش های مختلف دست را بر عهده دارد. التهاب و ورم می تواند در شرایط زیر ایجاد شود:

•    انجام حرکت های تکراری با مچ دست مثل تایپ کردن بر روی صفحه کلید کامپیوتر، استفاده از ماوس کامپیوتر، بازی کردن با راکت یا انجام ورزش هندبال، دوزندگی، نقاشی، نوشتن،  یا استفاده از ابزارهای لرزشی

•    باردار شدن، یائسگی، یا افزایش وزن

•    ابتلا به دیابت، سندروم پیش از قائدگی، کم کاری تیروئید، یا ابتلا به آرتریت روماتوئید (آرتروز)

آسیب دیدگی

درد مچ دست در صورتی که با ورم و کبودی همراه باشد، معمولاً در نتیجه یک آسیب دیدگی ایجاد می شود. علائم مربوط به شکستگی احتمالی استخوان می تواند شامل تغییر شکل مفاصل و عدم توانایی حرکت مچ، دست، یا یک انگشت باشد. سایر مواردی که می توانند باعث مشاهده این علائم در بیمار شوند، شامل رگ به رگ شدن، پیچ خوردن، تاندونیت، و بورسیت است. اکثر موارد درمان رگ به رگ شدن دست را می‌توان به‌طور اولیه با مراقبت، استراحت، یخ،  فشار و بالا بردن انجام داد. از مچ خود مراقبت کنید تا آسیب بیشتری نبیند. می‌توانید از مچ‌بندهای مخصوص برای مراقبت از مفصل و کاهش حرکت آن استفاده کنید. استراحت اهمیت زیادی دارد. از مچ خود استفاده نکنید چراکه این کار تنها باعث شدیدتر شدن آسیب خواهد شد.

آرتروز

آرتروز یکی دیگر از دلایل عادی درد، ورم، و سفتی مچ دست است.  آرتروز مچ دست انواع مختلف و گوناگون به شرح زیر دارد:

•    استئو آرتریت با بالا رفتن سن و استفاده زیاد از مفاصل ایجاد می شود.

•    آرتریت روماتوئید معمولاً مچ هر دو دست را تحت تاثیر خود قرار می دهد.

•    آرتریت پسوریاتیک با بیماری پسوریازیس همراه است.

•    آرتریت عفونی یک بیماری حاد است که باید به صورت اورژانسی تحت معالجه قرار گیرد. علائم عفونت در این حالت می تواند شامل قرمز و گرم شدن مچ، تب بالای 100 درجه، و ابتلا به یک بیمار عفونی باشد.

سایر دلایل

سایر دلایل درد مچ دست به شرح زیر هستند:

• بیماری نقرس: این مشکل زمانی ایجاد می شود که سیستم بدن بیش از اندازه لازم اسید اوریک که یک ماده دفعی است تولید می کند. تولید بیش از حد اسید اوریک باعث می‌شود به جای دفع این ماده توسط بدن، کریستال های خاص در مفاصل تشکیل شده و باعث ایجاد مشکل برای بدن شود.

• بیماری شبه نقرس: این شرایط زمانی ایجاد می‌شود که کلسیم در مفاصل تجمع کرده و باعث ایجاد درد، قرمزی و ورم شود. در اکثر مواقع مچ ها و زانوها به این مشکل دچار می‌شوند.

تشخیص

به منظور تشخیص پیچ خوردن و رگ به رگ شدن مچ دست، پزشک وضعیت مچ شما را مورد معاینه قرار می‌دهد. در این حالت ممکن است به موارد زیر نیاز باشد:

•    عکس برداری رادیولوژی

•    اسکن ام آر آی (MRI)

•    آرتروگرافی که یک نوع خاص از عکس برداری رادیولوژی یا اسکن ام آر آی است که پس از تزریق یک ماده رنگی در مچ دست انجام می شود.

•    آرتروسکوپی که یک روش جراحی با سطح تهاجم پایین است و در آن یک دوربین به محل مفصل مچ دست وارد شده و وضعیت مچ از نزدیک بررسی می شود.

موارد پیچ خوردن مچ دست می تواند به سه گروه اصلی طبقه بندی شود:

نوع 1: در این حالت درد با آسیب دیدگی جزئی رباط همراه است.

نوع 2: در این حالت درد و آسیب وارد شده به رباط شدید تر است، بیمار احساس لق شدن در محل مفصل دارد و نمی تواند بعضی از فعالیت های عادی مفصل را انجام دهد.

•  نوع 3: در این حالت درد به همراه پارگی کامل رباط، لق شدن شدید مفصل، و از دست دادن کامل عملکرد عادی مچ دست مشاهده می شود.

راه ها و روش های درمان

درمان بدون جراحی

در صورتی که مشکل به موقع تشخیص داده شود، روش های غیر جراحی می‌توانند به بهبود علائم ناشی از سندرم تونل کارپ کمک موثر نمایند. این روش‌های درمانی به شرح زیر هستند:

•    مصرف دارو: در موارد خاص، مصرف داروهای مختلف می تواند باعث کاهش درد و التهاب ایجاد شده به واسطه سندروم تونل کارپال شود. در واقع، داروهای ضد التهاب غیر استروئید مثل آسپیرین، ایبو پروفن، و سایر داروهای مسکن مانند آن می توانند باعث کاهش علائم ایجاد شده در کوتاه مدت در نتیجه انجام فعالیت های شدید شوند. مصرف داروهای خوراکی دیورتیک (مثل قرص های ضد عفونی و تصفیه کننده آب) نیز می تواند باعث کاهش ورم بیمار شود.

•    داروهای ضد التهاب غیر استروئید (NSAIDs): مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئید مثل ایبو پروفن (آدویل، مورتین، و موارد مانند آن) می تواند به کاهش و درمان درد مچ دست ناشی از سندروم تونل کارپال در کوتاه مدت کمک کند. به هر حال، درباره تاثیرگذاری این داروها بر بهبود سندروم تونل کارپال  شواهد دقیقی در دست نیست.

•    تزریق کورتیکو استروئیدها: پزشک ممکن است از تزریق به تونل کارپال با یک داروی کورتیکو استروئید همچون کورتیزون به منظور کاهش درد استفاده کند. در واقع کورتیکو استروئیدها می‌توانند با کاهش فشار بر عصب میانی باعث کاهش التهاب و ورم ایجاد شده در مچ دست شوند. به هر حال توجه داشته باشید که داروهای خوراکی کورتیکو استروئید در مقایسه با تزریق کورتیکو استروئید برای درمان سندروم تونل کارپ اثربخشی کمتری دارند.

اسپلینت مچ دست: استفاده از اسپلینت مچ دست در زمان خواب می‌تواند به کاهش علائم شبانه مربوط به سوزش و بی حسی مچ دست کمک کند. در حقیقت اسپلینت شبانه یک انتخاب مناسب در زمانی است که زنان باردار به مشکل سندروم تونل کارپال مبتلا شوند.

فیزیوتراپی: متخصص فیزیوتراپی می تواند از روش های درمانی خاص و تمرین های حرکتی برای درمان آسیب دیدگی های مچ دست و مشکلات مربوط به آن استفاده کند. در صورتی که شما نیاز به عمل جراحی داشته باشید، متخصص فیزیوتراپی می تواند به توان بخشی شما پس از عمل جراحی کمک موثر کند. علاوه بر این شما می توانید از بررسی های ارگونومیک انجام شده توسط متخصص فیزیوتراپی در ارتباط با فاکتورهایی که ممکن است در محل کار باعث آسیب دیدگی مچ دست شده باشد، بهره مند شوید.

تمرین های حرکتی: تمرین‌های کششی و تقویتی می‌توانند برای افرادی بطور خاص مفید باشند که علائم مشکل آنها کاهش پیدا کرده باشد. این تمرین های حرکتی می‌بایست زیر نظر متخصص فیزیوتراپی آموزش دیده برای درمان آسیب های فیزیکی انجام شود یا برای این کار باید از نظرات یک متخصص کار درمانی که دارای آموزش و تجربه لازم برای ارزیابی آسیب‌های فیزیکی و کمک به افراد در ارائه اطلاعات مورد نیاز جهت بهبود وضعیت سلامتی و نحوه درست انجام فعالیت های بدنی است، استفاده شود.

روش های درمانی جایگزین: طب سوزنی و درمان دستی نیز می تواند برای بعضی بیماران مفید باشد، اما اثربخشی این روش های درمانی هنوز به صورت علمی تایید نشده است. یک استثنا برای این روش های درمانی استفاده از یوگا است که نتایج بررسی ها نشان دهنده تاثیرگذاری این روش بر کاهش درد و بهبود وضعیت عضلات بیماران مبتلا به سندروم تونل کارپال است.

اگر استخوان شما در محل مچ دست شکسته باشد، لازم است که تکه های استخوان در موقعیت مناسب قرار گیرند تا به این ترتیب امکان بهبود بیمار فراهم شود. استفاده از قالب و اسپلینت می تواند به نگه داشتن تکه های استخوان در کنار یکدیگر تا زمان بهبود کامل شکستگی کمک موثر نماید.

اگر مچ دست شما پیچ خورده یا دچار کشیدگی تاندون دست شده است، با استفاده از اسپلینت می توان از تاندون یا رباط آسیب دیده تا زمان بهبود آن  حفاظت کرد. اپلینت ها می تواند بطور خاص در مواردی مفید باشند که آسیب دیدگی به خاطر انجام حرکت های تکراری ایجاد شده باشد.

اگر سندروم تونل کارپال به خاطر آرتروز التهابی همچون ابتلا به آرتریت روماتوئید ایجاد شده باشد، آنگاه درمان آرتروز می تواند باعث کاهش علائم سندروم تونل کارپال شده، اما این شرایط نیز دارای تاییدیه رسمی از مراجع حرفه ای نیست.

درمان‌های خانگی

درمان های خانگی قابل استفاده برای درد مچ دست به شرح زیر هستند:

•    مطمئن شوید که صفحه کلید کامپیوتر شما پایین تر از مچ است تا به این ترتیب مچ دست در هنگام تایپ کردن رو بالا قرار نگیرد.

•    هنگام انجام فعالیت‌هایی که باعث ایجاد درد می‌شوند، از تعداد دفعات کافی برای استراحت کردن استفاده کنید. در صورتی که تایپ می‌کنید، در فواصل زمانی مناسب فعالیت را متوقف کرده و به دست خود حداقل برای چند لحظه استراحت بدهید.

•    یک متخصص می‌تواند به شما روش های مناسب برای کاهش درد و ورم و متوقف کردن فرآیند بازگشت سندروم را آموزش دهد.

•    مصرف داروهای مسکن و ضد درد مثل ایبوپروفن یا ناپروکسین می‌تواند باعث کاهش درد و ورم مچ دست شوند.

•    امروزه انواع مختلف ابزارهای کمکی و اسپلینت ها (بریس ها) برای مچ دست وجود دارند که می توانند درد در این ناحیه از بدن را کاهش دهند. این ابزارهای کمکی می توانند به کاهش علائم بیماری کمک موثر کنند. به این ترتیب لازم است از انواع مختلف این ابزارها به منظور شناسایی مناسب ترین آنها برای کاهش علائم بیماری استفاده شود.

•    علاوه بر این شما می توانید از یک اسپلینت مچ در زمان خوابیدن استفاده کنید. این ابزار می‌تواند باعث کاهش ورم در ناحیه مچ دست شود. اگر این استفاده از این ابزار نتوانست به کاهش علائم مشکل و رفع آنها کمک کند، ممکن است لازم باشد از این ابزار در طول روز نیز استفاده شود.

•    از کمپرس آب گرم و سرد برای چند مرتبه در طول روز استفاده کنید.

درمان های خانگی قابل استفاده برای یک آسیب دیدگی که اخیراً ایجاد شده به شرح زیر هستند:

•    به مچ دست خود استراحت داده و آن را رو به بالا نگه دارید.
•    از یخ بر روی نواحی دارای ورم و ناراحتی استفاده کنید.
•    داروهای مسکن همچون ایبوپروفن و استامینوفن مصرف نمایید.
•    از اسپلینت برای چند روز استفاده کنید. اسپلینت‌های مچ دست را می توان از بسیاری از داروخانه‌ها و فروشگاه‌های عرضه ملزومات پزشکی تهیه کرد.

درمان‌های خانگی قابل استفاده برای آرتروز غیر عفونی به شرح زیر هستند:

•    از تمرینهای تقویتی و انعطاف پذیری به صورت روزانه استفاده کنید. در این رابطه لازم است با یک متخصص فیزیوتراپی به منظور آموزش نحوه انجام این حرکت ها به نحو صحیح و به صورت کاملاً بی خطر برای درمان مچ دست، ملاقات نمایید.
•    سعی کنید این تمرین ها را پس از حمام گرم انجام دهید تا به این ترتیب عضلات مچ شما گرم بوده و سفتی کمتری داشته باشند.
•    هنگامی که مچ دست شما دچار التهاب شده، تمرین های حرکتی را انجام ندهید.
•    مطمئن شوید که به مفصل مچ دست به مقدار کافی استراحت داده می شود. هر دوی استراحت و انجام تمرین های حرکتی در هنگام ابتلا به آرتروز از اهمیت خاص برخوردار هستند.

عمل جراحی

در بعضی موارد، عمل جراحی می تواند برای درمان مشکلات مچ دست لازم و ضروری باشد. برای مثال در این زمینه می توان از موارد زیر نام برد:

•    شکستگی شدید استخوان: در این حالت جراح ممکن است بخش های جدا شده استخوان را با استفاده از میله های مخصوص فلزی به یکدیگر متصل می کند.
•    سندروم تونل کارپال: اگر علائم بیماری شما شدید باشد، ممکن است نیاز به باز کردن تونل کارپال برای کاهش فشار وارد شده به عصب وجود داشته باشد.
•    ترمیم تاندون یا رباط: گاهی اوقات عمل جراحی برای ترمیم پارگی رباط ها یا تاندون ها در ناحیه مچ دست مورد استفاده قرار می گیرد.

درد آرنج: علت و درمان

درد آرنج معمولاً یک مشکل جدی نیست، اما به این دلیل که آرنج در انجام بسیاری از فعالیت‌ها تاثیرگذار است، مطمئنا درد آرنج می‌تواند بر زندگی شما تاثیر گذارد. آرنج یک مفصل پیچیده است که به شما امکان می‌دهد ساعد خود را باز و خم کنید و دست خود را بچرخانید. اکثر حرکات مفصل آرنج ترکیبی از این حرکت‌ها است و به همین دلیل گاهی اوقات یافتن دلیل اصلی ایجاد درد آرنج دشوار و سخت می‌باشد.

علت ها و دلایل

دلایل اصلی و علل درد آرنج در کلینیک درد به شرح زیر است:

تاندونیت‌ (یا تاندنیت)

  • اپی کندیلیت پهلویی (آرنج تنیس باز): اپی‌کندیل یک بخش خارجی استخوان آرنج است که در این ناحیه تاندون‌های بزرگ عضلات ساعد و بازو به یکدیگر متصل می‌شوند. به هر حال، این تاندون ها ممکن است به خاطر انجام حرکت های مکرر در ناحیه ساعد دچار آسیب دیدگی شوند. آرنج تنیس بازان در ادامه می‌تواند باعث التهاب تاندون‌ها شده ، علل درد مفصل آرنج بوده و درد در ناحیه خارجی بازو را به همراه احساس گرم شدن و ورم به همراه داشته باشد. در این حالت با توجه به اینکه مفصل داخلی آرنج دچار آسیب نمی‌شود، آرنج می‌تواند دامنه حرکتی خود را بطور کامل حفظ کند. درد ناشی از این آسیب دیدگی معمولاً در پایان روز احساس می شود، این درد با انجام حرکت های چرخشی یا انجام فعالیت هایی که باعث کشیدگی تاندون می شود، معمولاً افزایش می یابد. این حرکت ها شامل بلند کردن وزنه و پرتاب کردن اجسام است.
  • اپی کندیلیت داخلی (آرنج گلف باز): اپی کندیلیت داخلی یک التهاب در نقطه ای است که تاندون های ساعد به زائده استخوانی داخل بازو متصل می شود. برای مثال، این تاندون می تواند در هنگام چرخش گلف باز دچار کشیدگی شود، اما بسیاری از حرکت های تکراری دیگر نیز می تواند باعث وارد شدن آسیب به این تاندون شود. آرنج گلف باز با ایجاد درد و ناراحتی موضعی در ناحیه داخل بازو احساس می شود. در این حالت دامنه حرکتی آرنج دچار محدودیت نمی‌شود، زیرا مفصل داخلی آرنج دچار آسیب دیدگی نمی‌شود. به هر حال انجام فعالیت هایی که نیازمند چرخش یا کشیدن تاندون ساعد هستند می‌تواند باعث ایجاد درد آرنج و تشدید علائم مشکل شود.

بورسیت آرنج

بورسیت آرنج (التهاب بورسا در ناحیه سر استخوان آرنج) می تواند در نتیجه یک آسیب دیدگی یا وارد شدن ضربه یا در نتیجه ابتلا به یک بیماری سیستمیک مثل نقرس یا آرتریت روماتوئید ایجاد شود. علاوه بر این بورسیت آرنج می تواند به خاطر عفونت داخلی بدن نیز تشکیل گردد.

بورسیت آرنج معمولاً با ورم و التهاب سر استخوان آرنج همراه است، در حالی که مفصل داخلی آرنج دامنه حرکتی خود را حفظ می‌کند.

شکستگی و ترک خوردگی

استخوان های آرنج می توانند دچار شکستگی (یا ترک خوردگی) در محل مفصل آرنج و نواحی اطراف آن شوند. معمولاً شکستگی آرنج باعث درد شدید در این ناحیه می شود و برای تشخیص این مشکل می توان از عکس برداری رادیولوژی استفاده کرد. درمان این مشکل معمولاً نیازمند بی حرکت کردن آرنج با استفاده از ابزارهای مخصوص است و در این حالت ممکن است نیاز به عمل جراحی ارتوپدی شامل کار گذاشتن پین های مخصوص یا عمل جراحی باز مفصل باشد.

کشیدگی و پارگی رباط

کشیدگی و پارگی رباط می تواند در ناحیه آرنج به دلایل مختلف ایجاد شود. در این حالت ممکن است یک یا چند رباط دچار آسیب دیدگی شوند.

این شرایط معمولاً زمانی ایجاد می شود که آرنج بیش از حد کشیده شده یا فشرده شود. در این حالت شدت آسیب دیدگی بستگی به مقدار آسیب وارد شده به یک رباط خاص (اینکه پارگی جزئی یا کامل باشد) و تعداد رباط های آسیب دیده دارد.

آرتروز آرنج

التهاب مفصل آرنج ( آرتروز آرنج ) می تواند در نتیجه انواع سیستمیک بیماری آرتروز شامل آرتریت روماتوئید، استئو آرتریت، نقرس، آرتریت پسوریاتیک،  اسپوندیلیت آنکیلوزان، و آرتریت واکنشی (که قبلاً سندروم رایتر نامیده می شد) برای فرد ایجاد شود.

معمولاً علائم مربوط به التهاب مفصل آرنج شامل گرم شدن، ورم، درد آرنج، ناراحتی، و کاهش دامنه حرکت است. در این حالت دامنه حرکتی آرنج به این دلیل کاهش پیدا می کند که در نتیجه ابتلا به آرتروز مفصل آرنج متورم شده و برای حرکت آن مانع ایجاد می کند.

عفونت مفصل آرنج (آرتریت عفونی)

عفونت مفصل آرنج در نتیجه عامل باکتریایی، (آرتریت عفونی) یک شرایط غیر معمول در بین افراد است. در اکثر موارد این مشکل در بین بیمارانی مشاهده می‌شود که سیستم ایمنی بدن آنها دچار مشکل شده یا مبتلا به دیابت هستند.

علاوه بر این آرتریت عفونی را می توان در بین افرادی که از داروی کورتیزون استفاده می کنند یا معتاد تزریقی هستند، مشاهده کرد. آرتروز عفونی آرنج را می توان با توجه به علائم گرم شدن، ورم، قرمزی، درد آرنج، و نیز ایجاد محدودیت در دامنه حرکتی مفصل آرنج تشخیص داد.

استئوکندریت دیسکان

استئوکندریت دیسکان یک بیماری غیر عادی غضروفی در مفصل است که در نتیجه آن سطح غضروف به تدریج از بین رفته و از روی استخوان کنار می رود. این شرایط می تواند باعث قفل شدن، درد، و ایجاد محدودیت در دامنه حرکتی مفصل آرنج شود.

تومورها

تومورهای استخوانی مفصل شانه نادر هستند. عمدتاً در این حالت فرد به سرطان استخوان دچار می شود. این شرایط می تواند بدون درد بوده یا با درد در ناحیه مفصل آرنج همراه باشد.

گیر افتادن عصب اولنا در ناحیه آرنج

عصب اولنا بین سر آرنج و ناحیه داخلی استخوان آرنج کشیده شده است. در این محل، ممکن است پس از وارد شدن آسیب، عصب تحت فشار ساختارهای عادی یا ساختارهای متورم آرنج قرار گیرد.

در اصطلاح به این مشکل گیر افتادن عصب گفته می شود. هنگامی که این شرایط ایجاد می شود، بی حسی و احساس سوزش ممکن است در انگشتان دست احساس شود.

در این حالت درد ممکن است در تمام ناحیه بازو ایجاد شده یا فقط ناحیه داخلی آن را تحت تاثیر خود قرار دهد. به این ترتیب سرعت حرکت دست ممکن است دچار مشکل شود. گاهی اوقات با بالا بردن دست ممکن است احساس بی حسی و گزگز در آن ایجاد شود.

تشخیص

درد آرنج در اکثر موارد به سادگی با بررسی سابقه بیماری و معاینات فیزیکی انجام می شود. در اکثر موارد تشخیص علت های احتمالی درد آرنج نیازمند انجام آزمایش های اضافی نیست. به هر حال همانطور که در بالا توضیح داده شد، برای بعضی بیماران، ممکن است تشخیص علت درد آرنج مشکل، نیاز به عکس برداری رادیولوژی، اسکن ام آر آی (MRII)، آزمایش آرتروگرافی، و یا نمونه برداری از مایع داخل مفصل آرنج داشته باشد.

در ادامه خواندن روش‌های درمانی مطلب مقابل به شما پیشنهاد می‌شود.

راه‌ها و روش‌های درمان

روش درمان درد آرنج بستگی به علت دقیق ایجاد مشکل دارد. روش های درمان قابل استفاده در این حالت شامل بی حرکت کردن آرنج، مصرف داروهای  ضد التهاب، و سرما درمانی است. در موارد ایجاد آسیب دیدگی شدید، ممکن است نیاز به فیزیوتراپی و تزریق کورتیزون وجود داشته باشد. درمان های قابل استفاده برای موارد شکستگی و ترک خوردگی استخوان شامل استفاده از ابزارهای بی حرکت کننده و انجام عمل جراحی است. برای مواردی که علت مشکل مربوط به ایجاد عفونت باشد، لازم است عفونت در ناحیه مورد نظر خالی شده و سپس برای بیمار آنتی بیوتیک تجویز گردد.

گزگز، بی حسی ،خواب رفتگی و مورمور شدن دست و پا: علت و درمان

گزگز و بی حسی دست‌ها و پاها و همچنین داغ شدن کف پا می تواند یک عارضه موقت در زمان نشستن بر روی پاها باشد که بطور خاص با ایجاد حالت «خواب رفتگی» همراه است، یا می تواند یک نشانه دائمی و جدی از ابتلای فرد به یک بیماری یا آسیب دیدگی مزمن تلقی شود. 

علت خواب رفتن دست و پا می‌تواند، آسیب های شدید وارد شده به اعضای مختلف بدن که باعث وارد شدن آسیب به اعصاب شود، باشد که در اصطلاح به این مشکل نوروپاتی محیطی می‌گویند.

نوروپاتی محیطی می تواند یک عامل پیش رونده باشد که مشکلات دائمی برای فرد به همراه دارد. به هر حال سوالاتی که در این رابطه مطرح می شود اینست که چه عواملی باعث بی حسی ،خواب رفتگی و مورمور شدن و گزگز دست و پا می‌شود؟ چه درمان هایی برای این مشکل وجود دارد؟ و چگونه می توان از لزوم مراجعه به پزشک برای درمان آگاه شد؟

علت ها و دلایل

دلایل اصلی ایجاد گزگز و بی حسی پا و دستان به شرح زیر هستند:

بیماری دیابت: نوروپاتی محیطی ناشی از بیماری دیابت یکی از رایج ترین دلایل گزگز ،بی حسی ،خواب رفتگی و احساس سوزش کف پا و دستان است.  معمولاً این شرایط از ناحیه پاها شروع می شود و می تواند اولین نشانه ابتلای فرد به بیماری دیابت باشد. تقریباً یک سوم موارد نوروپاتی محیطی در نتیجه این بیماری ایجاد می شود.

سندروم گیر افتادن عصب: گزگز و بی حسی  دست ها و پاها می تواند زمانی ایجاد شود که یک عصب گاز گرفته شده یا گیر بیفتد. این شرایط را می توان بطور خاص در موارد ابتلا به سندرم تونل کارپ یا فلج عصب رادیال مشاهده کرد. این سندروم ها معمولاً به خاطر انجام فعالیت های تکراری (مثل تایپ  کردن، نواختن پیانو، حمل کردن اجسام سنگین بر روی شانه، و موارد مانند آن) با گذشت زمان ایجاد می شوند.

در این حالت با توجه به عصبی که دچار مشکل شده است، علائم بیماری ممکن است با بی حسی شروع شود، اما این علائم به سرعت پیشرفت کرده و به احساس سوزش یا درد ناشی از تیر کشیدن تبدیل می شوند. در موارد نادر، گیر افتادن عصب می تواند باعث فلج شدن عضو مورد نظر شود.که سریع برای درمان بی حسی دست و پا باید اقدام کرد.

فتق دیسک: بی حسی یا احساس سوزش در دست و پا می تواند به خاطر ایجاد فتق دیسک، که معمولا بین مهره‌های چهارم و پنجم کمری (دیسک بین مهره‌ای L4–L5)، یا دیسک بین مهره‌ ای پنجم کمری و مهره اول خاجی (دیسک بین مهره ای S1-L5) ایجاد می شود، و وارد شدن فشار به خاطر سطح بالش مانند قرار گرفته بین استخوان ها یا دیسک هایی باشد که ستون فقرات شما را تشکیل می دهند.

مشکل فتق دیسک معمولاً در سنین میان سالی و نیز برای مردان پیری ایجاد می شود که بطور خاص فعالیت های سخت و سنگین انجام می داده اند. در صورتی که شما به فتق دیسک مبتلا شده اید، ممکن است با درد و بی حسی یا ضعیف شدن یک دست، پا، یا بخش پایین کمر خود مواجه شوید.

تقریبا سخت ترین بیماری گردن دیسک گردن می باشد. ماده غضروفی بین مهره های گردنی جلو می اید و موجب فشار روی اعصاب گردنی می شود و  همچنین یک واکنش التهابی بسیار شدید را ایجاد می کند.اغلب درد یا بی حسی یا گزگز مورمور به دست ها تیر می کشد.

خصوصا وقتی این درد به دست چپ تیر میکشد عده ای ان را با درد قلبی اشتباه می گیرند و به دنبال درمان ان می روند. درد گاهی فقط در دست ها احساس می شود بدون انکه فرد دردی را در گردن خود به یاد اورد. درمان دیسک گردن بسیار سخت می باشد و اغلب همکاری زیاد بیمار ار میطلبد.

بیماری های سیستمیک: ابتلا به بیماری های کلیه، کبد، بافت های پیوندی، سیستم قلبی و عروقی، و تومورها می تواند باعث گزگز و بی حسی دست و پا شوند.

برای مثال، بی حس شدن دست چپ می تواند در موارد ابتلا به آنژین و یا سکته قلبی به خاطر عدم خون رسانی کافی توسط قلب مشاهده شود. در این موارد، بی حسی دست و پا می تواند نشانه ای از ابتلا به یک بیماری خطرناک باشد.

فقر ویتامین: فقر ویتامین بی (B) و ویتامین (E) می تواند باعث نوروپاتی محیطی شود. تمام این ویتامین ها نقش اساسی در حفظ سلامت اعصاب دارند و به همین خاطر کمبود آنها می تواند باعث ایجاد بی حسی دست ها یا پاها شود.

اعتیاد به مصرف الکل: نوروپاتی محیطی یکی از مشکلات رایج در بین افراد الکلی است که معمولاً به خاطر فقر ویتامین و تیامین در نتیجه تغذیه ضعیف  ایجاد می شود. علاوه بر این، اعتیاد به مصرف الکل می تواند باعث آسیب دیدن عصب به خاطر مصرف طولانی مدت الکل شود که در اصطلاح به این شرایط نوروپاتی الکلی گفته می شود.

مسمومیت: قرار گرفتن در معرض فلزات سنگین (مثل جیوه، سرب و آرسنیک) و سایر مواد شیمیایی می تواند باعث ابتلای فرد به نوروپاتی محیطی شود.  علاوه بر این امکان مشاهده این شرایط در ارتباط با مواد شیمایی مورد استفاده برای درمان سرطان و انواع خاص ویروس ها نیز وجود دارد.

عفونت: عفونت عصبی مثل ابتلا به بیماری زونا، ویروس اپشتین بار، تب خال، بیماری لایم، و ویروس ایدز می تواند باعث ایجاد نوروپاتی محیطی و گزگز و بی  حس شدن دست ها و پاها شود.

بیماری های خود ایمنی: بیماری های خود ایمنی که در آنها سیستم ایمنی بدن به خود بدن حمله می کند نیز می تواند باعث ایجاد نوروپاتی شود. از بیماری  های معمول در این رابطه می توان از سندروم گیلن باره، آرتریت روماتوئید، و لوپوس نام برد.

مشکلات مادر زادی: نوروپاتی شارکو ماری توث یک گروه از مشکلات مادر زادی غیر قابل درمان است که می تواند باعث نوروپاتی محیطی و از دست دادن احساس در ناحیه دست ها و پاها شود.

آسیب دیدگی: وارد شدن آسیب به عصب می تواند باعث بی حس شدن آن در نتیجه ضربه یا بعضی از سایر انواع آسیب دیدگی شود. علاوه بر این شکستگی  استخوان یا در رفتن آن از دلایل عادی وارد شدن فشار به عصب است که می تواند باعث بی حس شدن دست ها و پاها گردد.

تشویش: تشویش و استرس می تواند باعث افزایش تعداد تنفس های بیمار و افزایش سطح اکسیژن در ناحیه دست ها و پاها شود. در حقیقت در این حالت افزایش سطح اکسیژن می تواند باعث اسپاسم کارپوپدال و بی حسی و مور مور شدن دست ها یا پاها شود. برای خلاص شدن از این علائم شما می توانید به آرامی در یک کیسه کاغذی برای چند دقیقه تنفس کنید.

میگرن: بسیاری از افراد مبتلا به میگرن ممکن است با بی حسی دست ها و پاها در زمان شروع علائم بیماری خود مواجه شوند. این علائم می تواند به بیمار مبتلا به میگرن در جهت تشخیص زمان شروع سر درد کمک کند و به این ترتیب می توان به موقع و قبل از شروع سر درد از روش های درمانی مناسب برای  جلوگیری از ایجاد آن استفاده کرد.

سکته مغزی خفیف و حمله ایسکمی گذرا: سکته مغزی خفیف یا حمله ایسکمی گذرا (TIA) می تواند باعث بی حس شدن فقط یک طرف بدن شود. علائم حمله ایسکمی گذرا معمولاً در طول چند ساعت از بین می روند، در حالی که علائم ناشی از سکته مغزی خفیف هیچگاه از بین نمی روند.

به این ترتیب لازم است هر گونه بی حسی صورت یا بی حسی در یک طرف بدن که بدون دلیل شناخته شده ایجاد می شود، بلافاصله با مراجعه به پزشک مورد معاینه و بررسی قرار گیرد.

ابتلا به بیماری اﺳﮑﻠﺮوز ﻣﻮﻟﺘﯿﭙﻞ: مشکلات عصبی پیش رونده همچون اسکلروز مولتیپل (MS) می تواند با از بین بردن غشای خارجی عصب باعث ایجاد بی حسی شود.

در این حالت پیام های عصبی نمی تواند از عصب آسیب دیده عبور کند و به همین خاطر فرد اغلب از بی حس شدن و احساس سوزش در دست ها و پاها شکایت می کند.

زانو یک مفصل بسیار مهم در بدن است. مفصل زانو از اجزای مختلفی مانند رباط‌ها، تاندون‌ها، استخوان‌ها، غضروف و… تشکیل شده است. آسیب‌دیدگی زانو می‌تواند ناتوان‌کننده باشد و در انجام امور روزمره اختلال ایجاد کند.

آسیب‌دیدگی زانو می‌تواند برای هر کسی از جمله ورزشکاران، نوجوانان و سالمندان اتفاق بیفتد. آسیب‌دیدگی زانو علت سوزش زانو بوده می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد. بازتوانی و بهبودی معمولاً به نوع گستردگی آسیب‌دیدگی و مراحل  توان‌بخشی که شما باید بگذرانید بستگی دارد.

زمان مراجعه به پزشک متخصص درد دکتر موسوی

در بسیاری از مواقع هنگامی که بی حسی یا گزگز دست ها و پاها ایجاد می‌شود، نیاز به ملاقات با پزشک وجود دارد. برای مثال در صورت مشاهده علائم زیر بلافاصله با پزشک ملاقات کنید:

  • ایجاد ضعف یا فلج در یک طرف بدن بدون علت مشخص.
  • گنگ شدن صحبت های شما در هنگام بیان کردن کلمات.
  • ایجاد تغییر ناگهانی در وضعیت بینایی.
  • بی حسی به دنبال یک آسیب وارد شده به کمر یا گردن که بطور خاص با از دست دادن هوشیاری همراه بوده باشد.
  • از دست دادن امکان کنترل ادرار و مدفوع.
  • شرایط بی حسی که با گذشت چند دقیقه بر طرف نشود یا در زمان راه رفتن تشدید گردد.
  • ایجاد حالت گیجی، اسپاسم، یا رعشه در بدن.

راه ها و روش های درمان

روش های درمانی موجود برای مشکل گزگز و بی حسی دست و پاها بستگی به علت ایجاد مشکل دارند. به این ترتیب مهم ترین بخش این درمان ها مربوط به کسب اطلاعات درباره سابقه درمانی بیمار و تاریخچه مشاهده علائم بیماری است.

در این رابطه فرد می تواند با بیان صادقانه مشکل و توضیح مسائلی مثل مصرف الکل، داروهای فرح بخش، و سایر داروهای احتمالی به پزشک بیشترین کمک را در تشخیص علت بیماری ارائه کند.

علاوه بر این پزشک ممکن است درباره نوع فعالیت شغلی شما سوال کرده و قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی و انجام فعالیت های تکراری را بررسی می نماید. در این زمان ممکن است از شما درباره موارد ابتلای سایر اعضای فامیل به مشکلات یا بیماری های عصبی سوال شود.

همچنین در صورتی که مسافرت خارج از کشور داشته اید، درباره این موضوع با پزشک خود صحبت کنید و برای انجام آزمایش خون و سایر آزمایش های لازم و نیز عکس برداری رادیولوژی آماده باشید.

همانطور که گفته شد روش درمانی انتخاب شده برای درمان گزگز دست و پا  بستگی به علت مشکل دارد. در این حالت روش درمانی مناسب می تواند از  استراحت تا انجام عمل جراحی را در بر گیرد. به این ترتیب لازم است یک برنامه درمانی برای بیمار تهیه شده و اجرا شود.

درمان های خانگی

برای رفع مشکل گزگز و بی حسی دست ها و پاها می‌توان از روش‌های درمان خانگی به شرح زیر استفاده کرد:

حرکت های کششی و ماساژ: حرکت های کششی و ماساژ در ناحیه دست ها یا پاها می تواند جریان خون به نواحی مختلف بدن را افزایش داده و در بسیاری از موارد فشار وارد شده به عصب را کاهش دهد. این روش بطور خاص در هنگامی موثر است که احساس بی حسی تازه شروع شده باشد.

در صورتی که فعالیت شما به صورت نشسته است و فعالیت تایپ انجام می دهید، لازم است در فواصل زمانی مشخص از جای خود بلند شده و قدم بزنید.

استفاده از کمپرس آب گرم: کمپرس آب گرم می تواند به افزایش جریان خون در نواحی بی حس شده کمک کند. اگر علائم بی حسی با گذشت زمان با  استفاده از این روش تشدید شد، کمپرس آب گرم را کنار گذاشته و از کمپرس آب سرد برای کاهش ورم استفاده کنید.

تامین ویتامین های مورد نیاز: ویتامین بی (B) و ای (E) موجود در آب می تواند به پیشگیری از بی حسی و خواب رفتگی ناشی از فقر ویتامین کمک موثر کند. به منظور تسریع فرآیند بهبود در این حالت لازم است مقدار زیادی ماهی، گیاهان دارای برگ سبز، حبوبات و دانه های گیاهی در رژیم غذایی خود مصرف کنید. علاوه بر این شما می توانید از مکمل های موجود در بازار به این منظور استفاده نمایید.

 

پارگی و آسیب تاندون زانو : درمان بدون جراحی

 

تاندون کشکک زانو زیر کاسه‌ی زانو قرار دارد، آسیب دیدن این تاندون منجر به بروز بیماری التهاب تاندون زانو یا زانوی جهندگان می‌شود. فعالیت‌های مکرر ورزشی مانند ضربه زدن با پا و پریدن، باعث وارد شدن فشار زیادی به این تاندون پا می‌شود و  منجر به التهاب، پارگی‌های بسیار کوچک و درد زیر زانو می‌شود.

درمان موثر این آسیب‌ها، در جلوگیری از بروز التهاب بیشتر تاندون زانو و در نهایت پارگی تاندون زانو نقش حیاتی دارد. التهاب  تاندون زانو اغلب در محل کشکک رخ می‌دهد، این تاندون آسیب‌پذیر در جلوی زانو دقیقاً روی کاسه زانو قرار دارد و عضله‌های چهارسر را به سر استخوان ساق پا متصل می‌کند.

این تاندون بسیار محکم تقریباً ۲ سانتی‌متر عرض دارد و وظیفه آن تقویت پا در کنار عضله‌های چهار سر ران است. اصلی‌ترین علائم آسیب به این تاندون احساس درد جلوی زانو است. در صورت بروز علائم التهاب و پارگی تاندون زانو باید سریعا به متخصص درد مراجعه نمایید.

آسیب های تاندون زانو در صورت عدم درمان به پارگی کامل تاندون منجر می شوند. با انجام روش های ساده و بدون جراحی از بروز آسیب های بیشتر و نیاز به انجام عمل جراحی برای درمان جلوگیری می‌شود.

علائم پارگی و آسیب تاندون زانو

التهاب تاندون زانو معمولاًبه صورت ناگهانی ظاهر نمی‌شود، بلکه به تدریج و به مرور زمان رخ می‌دهد. شایعترین علائم صدمات وارد به تاندون زانو عبارتند از:

  • درد زیر زانو بعد از انجام فعالیت‌هایی مانند پریدن، دویدن و سر پا نشستن
  • بروز درد جلوی یا زیر زانو درپی وارد شدن فشار به تاندون زانو برای مثال زمان دو زانو نشستن
  • درد ملایم و سفتی مفصلی زانو بعد از انجام فعالیت
  • سفتی زانو در صبح

شدت علائم التهاب تاندون کشکک زانو را می‌توان به چهار مرحله تقسیم‌بندی کرد:

  1. درد در قسمت زیر یا جلوی زانو فقط بعد از انجام فعالیت بروز می‌یابد و تأثیری بر عملکرد زانو ندارد.
  2. بروز درد زانو در ابتدای انجام فعالیت که پس از گرم شدن بدن از بین می‌رود، اما بعد از اتمام فعالیت دوباره تشدید می شود. عملکرد زانو در این مرحله نیز معمولا دچار مشکل نمی‌شود.
  3. درد جلوی زانو یا زیر زانوی به مدت طولانی، هنگام انجام فعالیت و بعد از آن همراه با دشوار شدن انجام حرکات معمول
  4. درد مداوم زانو حتی در زمانی که فرد فعالیتی را انجام نمی دهد، که این موضوع نشان دهنده پارگی تاندون زانو به صورت کامل می‌باشد.

علت پارگی و آسیب تاندون زانو

از جمله علل پارگی تاندون زانو می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • افزایش ناگهانی شدت فعالیت ها و تمرین های ورزشی
  • ورزش کردن روی سطح سفت
  • کنترل نامناسب ران یا زانو و شیوه نادرست قرارگیری پا
  • دودیدن و پریدن رایجترین علل پارگی تاندون زانو هستند. افزایش ناگهانی میزان و شدت فعالیت جسمانی، در کنارعدم استفاده از کفش های استاندارد برای دویدن باعث افزایش فشار وارده بر تاندون زانو می شود.
  • سفتی عضلات چهار سر ران و همسترینگ باعث افزاش فشار بر تاندون کشکک زانو می شوند و احتمال آسیب دیدن آن را افزایش می دهد.
  • در صورتی که بعضی از عضلات پای شما نسبت به عضلات دیگر قوی تر باشند، باعث کشیدگی نامتعادل تاندون کشکک زانو می شود، این امر منجر به پارگی تاندون زانو می شود.

تشخیص بیماری پارگی و آسیب تاندون زانو

متخصص درد دکتر کمال موسوی هنگام معاینه، بر قسمت هایی از زانوی شما فشار وارد می کند تا مشخص شود که درد در کدام قسمت از زانوی شما وجود دارد. در اکثر موارد درد ناشی از التهاب و پارگی تاندون زانو در قسمت جلوی زانو و در زیر کاسه زانو احساس می‌شود. پزشک ممکن است آزمایشات عکسبرداری  با اشعه ایکس و ام آر ای را به منظور تائید تشخیص خود تجویز کند.

درمان پارگی و آسیب تاندون زانو

در ادامه انواع روش های درمانی کشیدگی و پارگی تاندون پا ذکر می‌شود.

دارو پارگی و آسیب تاندون زانو

در مراحل اولیه درمان دارو می‌تواند منجر به کاهش درد و التهاب شود، به همین دلیل اولین مرحله از درمان التهاب حاد تاندون کشکک زانو با تجویز دارو شروع می شود. پزشک استراحت و داروهای ضد التهابی را برای تسکین درد و التهاب ناشی از این بیماری را تجویز می‌کند.

فیزیوتراپی و حرکات اصلاحی

با انجام حرکات اصلاحی و ورزش های مخصوص می‌توان توان و دامنه حرکتی زانو را به حالت طبیعی برگرداند.این روش ابتدا تمرکز بر کاهش التهاب دارد. فیزیوتراپیست با روش هایی از قبیل ماساژ، تحریک الکتریکی عصب از راه پوست و  اولتراسوند (فراصوت) درد ناشی از پارگی تاندون پا را کاهش می‌دهد و تورم را کنترل می‌کند. فیزیوتراپیست سپس برای اصلاح عدم تعادل عضلات اطراف زانو حرکات کششی و استقامتی مخصوصی را تجویز می‌کند. حرکات ورزشی استقامتی به جلوگیری و درمان آسیب دیدگی های ناشی از اعمال فشار زیاد بر تاندون زانو کمک می‌کند. انجام حرکات کششی بطور منظم باعث کاهش اسپاسم می‌شود.

متخصصین کلینیک تخصصی زانو درد  با توجه به نوع و شدت آسیب دیدگی هر بیمار حرکات ورزشی مخصوصی را برای برطرف کردن درد، التهاب، افزایش دامنه حرکتی و  بازیابی توان تاندون زانو  به وی  آموزش می دهند.

تزریق اوزون

روش اوزون درمانی برای انواع متفاوتی از دردهای ماهیچه ای و مفصلی زانو مناسب و مفید است. در موارد آسیب دیدگی تاندون، تزریق کردن گاز ازون باعث بهبود جریان خون در بافت‌ها می‌شود و با فراهم کردن مواد لازم برای بافت‌هایی که آسیب دیده اند منجر به بهبودی آنها می شود.

در این روش درمانی ترکیبی از گاز ازون، پروکائین، ویتامین B12 و مواد دیگر در بافت های آسیب دیده، نظیر لیگامان و تاندون تزریق می‌شود. درشیوه اوزون درمانی تزریق ازن درمفصل زانوی آسیب دیده انجام می‌شود و باعث درمان تورم و افزایش جریان خون می‌شود، که این امر منجر به تحریک شدن رسوبات فیبری شده و سلول ها با استفاده از این رسوبات، بافت آسیب دیده را ترمیم می کنند. این تزریق باید هر ۱ الی ۲۲ هفته یکبار تکرار شود بعد از اولین یا دومین جلسه درمان بیماران به نتیجه دلخواه دست خواهند یافت،نتایج نشان داده که این روش برای درمان پارگی تاندون زانو مفید می باشد.

تزریق PRP

پلاسمای غنی از پلاکت یک روش درمانی است که در آن پلاکت‌های غلیظ شده از خون خود بیمار گرفته می‌شود. پلاسمای غنی از پلاکت حاوی فاکتورهای رشد زیادی است، که منجر به تسریع بهبودی بافت آسیب دیده می شوند.

تزریق PRP باعث کمک به درمان طبیعی آسیب دیدگی‌ها توسط بدن می‌شود. هدف از این درمان علاوه بر رفع علائم، بهبودی را نیز در بر می‌گیرد.

در بعضی از موارد، تزریق PRP باعث می‌شود که بیمار دیگر نیازی به دارو و حتی جراحی نداشته باشد. تزریق PRP برای درمان آسیب دیدگی‌های تاندون، رباط، غضروف و استخوان‌های زانو و همچنین آرتریت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در طول این روش درمانی، ابتدا میزان کمی از خون بیمار گرفته می‌شود و سپس در سرعت بالا با استفاده از سانتریفیوژ چرخانده می‌شود تا پلاکت‌ها غلیظ ‌شوند.

سپس این مایع دور یا نزدیک ناحیه آسیب دیده زانو تزریق می‌شوند. غلظت فاکتورهای رشد  پلاسمای غنی از پلاکت در این سطح سه تا پنج برابر بیشتر از خون انسان است، بدین ترتیب باعث می شود که تاندون زانو توسط بدن بیمار ترمیم شود.

پزشک بسته به آسیب دیدگی و واکنش اولیه بیمار به درمان یک یا چند تزریق را توصیه می‌کند. پزشک از فراصوت یا تصویر اشعه ایکس به عنوان راهنمایی برای تزریق PRP در محل صحیح استفاده می‌کند.

با توجه به اینکه پلاسمای غنی از پلاکت از خون خود فرد گرفته می‌شود، یک روش بسیار ایمن است و خطر اینکه بدن بیمار به آن واکنش نشان دهد، صفر است.

زانوبند طبی

استفاده از زانوبند یا بریس در مراحل اولیه‌ی بیماری زانوی جهندگان باعث کاهش فشار روی تاندون زانو می شود و این امر درد و علائم را تا حد زیادی کاهش می دهد.

زانو بند باعث کاهش سطح مقطع عرضی تاندون کشکک زانو می شود و فشار اعمال شده توسط زانوبند، شدت نیروی وارده بر تاندون پا را کاهش می دهد. این زانوبندها باید درست زیر کاسه زانو و روی تاندون کشکک زانو قرار گیرد. پزشک نحوه بستن و چگونگی استفاده از آن را برایتان شرح می دهد.

کفی و کفش طبی

کفی های مخصوص برای ایجاد هم ترازی زانو و عملکرد بهتر کشکک زانو مفید می باشد و ممکن است از سوی پزشک برای بیمار تجویز شود. پوشیدن کفش مناسب در درمان این بیماری اهمیت زیادی دارد. متخصصین این کلینیک در صورت نیاز به تغییر نوع کفش یا استفاده از کفی مخصوص در این زمینه شما را راهنمایی می کنند.

آسیب دیدگی تاندون زانو اعم از التهاب، کشیدگی و پارگی را می توان با روش های بدون جراحی درمان کرد، جراحی برای درمان پارگی تاندون زانو، تنها در مواردی که بیمار به روش های غیر جراحی پاسخ ندهد و علائم همچنان پایدار باشد انجام می شود.